Quạt hút công nghiệp là gì? Nguyên lý, cấu tạo và các loại quạt hút thường dùng

Trả lời ngắn: Quạt hút công nghiệp là một loại quạt thông gió cỡ lớn, lắp cố định trên tường, trên khung hoặc trên mái nhà xưởng, có nhiệm vụ hút khí tù, khí nóng, bụi và hơi ẩm trong nhà ra ngoài để khí tươi từ bên ngoài tràn vào thay thế. Khác với quạt trần hay quạt đứng vốn thổi gió trực tiếp vào người, quạt hút không làm mát người ngồi dưới — nó đổi toàn bộ không khí trong không gian. Dòng quạt hút công nghiệp của Tiến Phát hiện có 20 model đã công bố, lưu lượng 8.000–45.000 m³/h, công suất 0,18–1,5 kW.

1. Quạt hút công nghiệp là gì

Nói ngắn gọn, quạt hút công nghiệp là thiết bị tạo luồng gió một chiều đi xuyên qua nhà xưởng: hút khí bên trong ra ngoài, đồng thời kéo khí tươi bên ngoài vào qua cửa lấy gió. Toàn bộ dòng quạt hút công nghiệp của Tiến Phát đều thuộc họ này, gồm 20 model chia thành 4 nhóm theo hình dạng và vị trí lắp.

Nguyên lý hoạt động dựa trên chênh lệch áp suất. Cánh quạt quay đẩy không khí trong nhà ra ngoài, tạo vùng áp suất thấp bên trong; không khí bên ngoài, ở áp suất cao hơn, tràn vào qua cửa lấy gió để lấp đầy. Nhờ đó, một luồng gió liên tục đi xuyên qua xưởng, mang theo khí nóng, bụi và hơi ẩm rồi thoát ra qua quạt. Luồng gió này chỉ hiệu quả khi có đủ cửa lấy gió ở phía đối diện.

Nhờ đó, quạt hút xử lý được khí nóng dưới mái, bụi, hơi ẩm hay mùi amoniac. Lưu ý: không model nào công bố cột áp, nên lưu lượng 8.000–45.000 m³/h là lưu lượng khi chạy gần như không có lực cản. Ống gió dài, nhiều co hay lọc bụi sẽ làm lưu lượng thực tế thấp hơn — lúc đó cần quạt ly tâm.

2. Cấu tạo chính của quạt hút công nghiệp

Khung và vỏ quyết định quạt chịu được môi trường nào. Nhóm vuông dùng khung thép tấm mạ kẽm: 275 g/m² ở model 400–800, tôn tráng kẽm 0,8 mm ở model 900–1380. Nhóm composite và nhóm mái dùng vỏ sợi thủy tinh chống cháy (FRP) — nhẹ hơn thép, không gỉ. Nhóm chuồng trại dùng vỏ nhựa, nhẹ để treo hoặc gắn tường.

Cánh quạt quyết định lưu lượng gió. Nhóm vuông dùng cánh inox, đường kính 300–1.250 mm theo cỡ. Nhóm mái dùng cánh SMC 6 lưỡi, đường kính 890–1.220 mm. Nhóm chuồng trại dùng cánh thép không rỉ: 4 cánh ở WSF-1000 và WSF-1100, 5 cánh ở WSF-1200. Nhóm composite lớn (1060, 1260, 1460) dùng cánh sợi thủy tinh; 3 model nhỏ 560, 660, 850 chưa công bố vật liệu cánh. Số cánh của nhóm vuông và nhóm composite cũng chưa công bố.

Động cơ. Quạt vuông và quạt mái dùng động cơ quấn dây đồng. Hai model WS-1060 và WS-1260 công bố motor vỏ nhôm truyền động trực tiếp, cấp bảo vệ IP55 — hai model duy nhất trong dòng có cấp IP công bố. Công suất cả dòng là 0,18–1,5 kW, điện áp 220V/380V/50Hz ở hầu hết model; WS-850 và 3 model WSF chưa công bố điện áp.

Lưới bảo vệ và cửa chớp tự động. Lưới bảo vệ ngăn tay người hay vật lạ chạm vào cánh đang quay. Cửa chớp tự động phía sau tự mở khi quạt chạy, tự khép khi quạt dừng, ngăn mưa hắt, côn trùng và gió ngược lùa vào nhà.

Truyền động. Phần lớn quạt hút truyền động trực tiếp — motor gắn thẳng vào trục cánh. Ngoại lệ là nhóm vuông từ WS-800 trở lên, truyền động gián tiếp qua dây đai: tốc độ cánh chỉ 427–616 vòng/phút trong khi motor vẫn quay 1.400 vòng/phút.

3. 4 loại quạt hút của Tiến Phát

20 model quạt hút của Tiến Phát chia thành 4 nhóm:

Nhóm vuông phổ biến nhất cho thông gió nhà xưởng, lắp trực tiếp lên tường hoặc khung. Model đại diện là quạt hút vuông 700×700 — 17.000 m³/h, 370 W, cánh 600 mm, 18 kg, ≤60 dB. Trọng lượng từ WS-900 trở lên chưa công bố.

Nhóm composite sinh ra cho môi trường ăn mòn: vỏ FRP không gỉ khi gặp hơi ẩm, hơi muối, hơi hóa chất, amoniac. Model lớn nhất là quạt hút composite 1460 — 44.000 m³/h, 1,1 kW, cánh 1.260 mm, 56 kg. Độ ồn cả nhóm ghi dạng khoảng 60–70 dB.

Nhóm mái gồm TPM-1060 và TPM-1460, lắp thẳng đứng trên mái để hút khí nóng tích tụ dưới mái. Đây là nhóm êm nhất trong dòng — ≤50 dB — và duy nhất bảo hành 18 tháng.

Nhóm chuồng trại gồm WSF-1000, WSF-1100 và WSF-1200, vỏ nhựa, cánh thép không rỉ, lắp tường hoặc treo. Độ ồn ghi 65 dB — con số tuyệt đối, không phải “≤”. Điện áp và trọng lượng cả 3 model chưa công bố.

4. Quạt hút khác gì quạt làm mát và quạt trần công nghiệp

Ba loại thiết bị này hay được đặt cạnh nhau, nhưng chúng làm ba việc khác nhau.

Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở chữ “hút”: quạt hút lấy không khí ra khỏi nhà, còn quạt làm mát và quạt trần đều xử lý không khí bên trong nhà. Vì vậy quạt hút và quạt trần HVLS không thay thế nhau mà bổ trợ cho nhau. Quạt HVLS có sải cánh 2,6–8 m, phủ 400–1.600 m² — xem bài so sánh quạt HVLS với điều hòa để hiểu rõ cặp đôi này. Còn nếu yêu cầu là nhiệt độ chính xác từng độ, ví dụ kho lạnh hay phòng máy, thì không loại quạt nào đáp ứng được.

5. Khi nào nên dùng quạt hút, khi nào cần giải pháp khác

Nên dùng quạt hút khi vấn đề nằm ở không khí trong nhà. Thông gió chung cho nhà xưởng và kho là trường hợp phổ biến nhất; hút khí nóng dưới mái là việc của nhóm mái TPM; hút bụi, khói nhẹ và hơi ẩm là việc của nhóm vuông và nhóm composite; chuồng trại — amoniac, ẩm cao, bụi lông — là việc của nhóm WSF và nhóm composite. Quạt hút cũng là một nửa của hệ làm mát bằng tấm cooling pad.

Cần giải pháp khác khi quạt hút không đủ sức cho hệ thống. Ống gió dài, nhiều co, hoặc qua lọc bụi, cyclone: quạt hút hướng trục không công bố cột áp, lưu lượng tụt mạnh khi gặp lực cản — lúc này cần quạt ly tâm. Cần nhiệt độ chính xác từng độ — kho lạnh, phòng máy, phòng sạch — thì không loại quạt nào thay được điều hòa. Không gian kín, nhiều người, chỉ cần cảm giác mát: quạt trần HVLS phù hợp hơn, hoặc kết hợp cả hai. Khi chưa chắc chắn, để kỹ thuật khảo sát thực tế rồi mới chốt.

6. Câu hỏi thường gặp

Quạt hút có làm mát không? Không làm lạnh trực tiếp như điều hòa. Quạt hút thay không khí nóng trong nhà bằng khí tươi bên ngoài, nên người trong xưởng cảm thấy dễ chịu hơn, nhưng nhiệt độ không khí không giảm như làm lạnh. Muốn giảm nhiệt độ thật sự thì kết hợp quạt hút với tấm làm mát hoặc điều hòa — xem bảng quyết định nhanh trong bài các loại quạt hút công nghiệp.

Quạt hút và quạt thông gió có phải là một không? “Quạt thông gió” là tên gọi chung cho mọi quạt đổi không khí, còn “quạt hút” nhấn mạnh chiều hút khí ra ngoài. Cả 20 model của Tiến Phát đều là quạt hướng trục. Quạt ly tâm là nguyên lý khác — bài riêng về quạt hướng trục và quạt ly tâm sẽ phân biệt kỹ hai loại.

Quạt hút ồn bao nhiêu? Có dùng được gần khu dân cư không? Tùy nhóm: quạt mái êm nhất, ≤50 dB; quạt vuông ≤60–70 dB tùy cỡ; quạt composite 60–70 dB; quạt chuồng trại 65 dB. Lưu ý: trang sản phẩm chưa công bố điều kiện đo, nên không thể khẳng định độ ồn tại vị trí người đứng. Xưởng gần khu dân cư nên ưu tiên nhóm mái.

Trước khi lắp quạt hút cần chuẩn bị gì? Ba thứ: ô chờ đúng kích thước khung của model đã chọn — ví dụ WS-700 cần ô 700×700 mm; nguồn điện — hầu hết model dùng 220V/380V/50Hz, nhưng WS-850 và 3 model WSF chưa công bố điện áp; và cửa lấy gió ở phía đối diện.

Hiểu đúng quạt hút là gì thì việc chọn mới không sai: chọn nhóm theo môi trường, chọn cỡ theo lưu lượng, kiểm tra điện áp và ô chờ.