Quạt công nghiệp là gì? Phân loại và cấu tạo
Trả lời ngắn: Quạt công nghiệp là thiết bị tạo dòng khí có áp suất đủ lớn để đẩy qua hệ thống ống gió, qua lọc bụi hoặc vào lò hơi, thay vì chỉ thổi khí tự do trong phòng. Điểm phân biệt quan trọng nhất là cột áp, tính bằng Pa: quạt công nghiệp công bố cột áp từ 120 Pa đến 8.000 Pa theo từng dải model, còn quạt hút gắn tường chỉ đổi khí trực tiếp qua tường và không công bố cột áp. Toàn dòng DN của Tiến Phát có 14 model, công suất 0,37–320 kW, lưu lượng 600–120.000 m³/h, điện áp 380V/50Hz, bảo hành 12 tháng.
1. Quạt công nghiệp là gì
Nói ngắn gọn, quạt công nghiệp là quạt của một hệ thống, không phải quạt của một vị trí. Nó nhận khí ở đầu vào, tạo áp suất rồi đẩy khí qua đường ống, qua co, qua lọc bụi hoặc vào lò hơi, tới đúng điểm cần cấp gió hay hút khói. Dòng quạt công nghiệp của Tiến Phát gồm 14 model chia thành 6 nhóm theo nguyên lý và ứng dụng.
Nguyên lý hoạt động dựa trên cột áp: ống càng dài, càng nhiều co, càng qua nhiều lớp lọc thì sức cản càng lớn, và quạt phải tạo cột áp lớn hơn tổng sức cản đó thì khí mới tới cuối hệ thống. Vì vậy cột áp Pa quan trọng không kém lưu lượng m³/h.
Chính điểm này tách quạt công nghiệp khỏi quạt hút gắn tường, vốn chỉ đổi khí trực tiếp qua tường: hút khí trong nhà ra ngoài, khí tươi tràn vào qua cửa lấy gió ở phía đối diện. Nó không phải thắng sức cản của ống dài nên không công bố cột áp.
2. Cấu tạo chính của quạt công nghiệp
Vỏ quạt quyết định quạt thuộc nguyên lý nào: quạt ly tâm dùng vỏ xoắn, khí vào tâm cánh rồi bị hất ra vuông góc tới miệng thổi; quạt hướng trục dùng vỏ trụ, khí đi song song với trục. Vỏ quạt dòng DN làm bằng thép SS400, riêng model inox dùng thép không rỉ 304, 316.
Cánh quạt tạo ra dòng khí và cột áp. Cánh ly tâm tạo cột áp cao nên hợp với ống dài và lọc bụi; cánh hướng trục tạo lưu lượng lớn với cột áp thấp hơn nên hợp với ống ngắn. Số cánh của mọi model DN chưa công bố.
Động cơ. Động cơ dùng cho các model đã công bố là Winston IE2 hoặc TECO, riêng model inox DN-HP-304 chưa công bố động cơ. Toàn dòng dùng điện áp 380V/50Hz.
Truyền động. Có hai kiểu: trực tiếp, motor gắn thẳng vào trục cánh, gọn và ít bộ phận hao mòn; gián tiếp qua dây curoa, motor nối với trục cánh bằng dây curoa và puli, cho phép thay đổi tỉ số truyền để điều chỉnh tốc độ cánh. Dòng DN có cả hai kiểu, và quạt lò hơi dùng thêm gối đỡ ngâm dầu để trục chịu được khí nóng.
Độ ồn, trọng lượng, tốc độ quay và cấp IP của mọi model DN chưa công bố, nên bài này không nêu con số nào cho bốn thông số đó.
3. Các nhóm quạt công nghiệp DN của Tiến Phát
14 model DN của Tiến Phát chia thành 6 nhóm; bảng dưới đây tóm tắt dải công suất, lưu lượng và cột áp của từng nhóm, lấy đúng số đã công bố. Các con số là dải của cả nhóm, không phải của một model cụ thể.
| Nhóm | Model | Công suất | Lưu lượng | Cột áp |
|---|---|---|---|---|
| Ly tâm thấp áp | DN-LP-250, DN-LP-600 | 0,75–150 kW | 1.000–120.000 m³/h | 600–5.000 Pa |
| Ly tâm trung áp | DN-HP-800, DN-MP-1000, DN-HP-304 | 0,37–320 kW | 800–120.000 m³/h | 300–6.500 Pa |
| Ly tâm cao áp | DN-HP-600, DN-HP-1000 | 0,75–185 kW | 600–90.000 m³/h | 1.800–8.000 Pa |
| Hướng trục | DN-AI-600, DN-AI-770, DN-AD-770 | 0,75–30 kW | 20.000–25.000 m³/h | 120–150 Pa, xem chú thích |
| Ly tâm hút bụi | DN-MP-800 | 0,75–185 kW | 800–120.000 m³/h | 500–6.500 Pa |
| Quạt lò hơi | Quạt hút lò hơi | 0,75–150 kW | 1.000–120.000 m³/h | 600–5.000 Pa |
Chú thích: DN-AI-600 ghi 500–150 Pa và DN-AD-770 ghi 200–150 Pa trong nguồn, giữ nguyên văn vì nguồn ghi đảo ngược, chưa sửa; 120–150 Pa là dải của DN-AI-770.
Ly tâm thấp áp dùng cho ống ngắn và thông gió hệ thống, đại diện là quạt ly tâm thấp áp DN-LP-600 — trực tiếp, 0,75–55 kW, 1.000–12.000 m³/h, 600–5.000 Pa.
Ly tâm trung áp là nhóm rộng nhất của dòng DN, từ 0,37 kW đến 320 kW, dùng cho ống trung bình, hút bụi nhẹ và môi trường ăn mòn. Model đại diện là quạt ly tâm trung áp DN-HP-800 — trực tiếp, 0,75–320 kW, 800–12.000 m³/h, 300–6.500 Pa. Cùng nhóm, DN-HP-304 dùng thép không rỉ 304, 316 nhưng chưa công bố động cơ, thương hiệu và độ ồn; DN-MP-1000 có tùy chọn vật liệu SS400 hoặc 304 tùy khảo sát.
Ly tâm cao áp dùng cho ống dài, lọc bụi và lò hơi, cột áp lên tới 8.000 Pa ở DN-HP-1000 — cao nhất dòng DN. Hướng trục cho lưu lượng lớn 20.000–25.000 m³/h với cột áp thấp, dùng cho ống ngắn; DN-AD-770 dùng động cơ phòng chống cháy nổ IE3, cấp phòng nổ cụ thể chưa công bố.
Ly tâm hút bụi kéo khí qua ống gom và hệ lọc bụi, nơi sức cản lớn hơn thông gió thường. Quạt lò hơi vừa cấp khí tươi vừa hút khói; nhiệt độ khói chưa công bố nên bài này không nêu con số nhiệt độ nào.
4. Quạt công nghiệp khác gì quạt hút gắn tường và quạt trần HVLS
| Tiêu chí | Quạt công nghiệp DN | Quạt hút gắn tường WS | Quạt trần công nghiệp HVLS |
|---|---|---|---|
| Việc chính | Đẩy khí qua ống gió, lọc bụi, lò hơi | Hút khí cũ ra, đưa khí tươi vào | Đảo không khí trong nhà, tạo gió mát |
| Cột áp | Công bố theo dải, 120–8.000 Pa | Không công bố | Không công bố cột áp Pa |
| Cách lắp | Nối vào hệ thống ống gió | Gắn trực tiếp lên tường, khung hoặc mái | Treo trần cao |
| Lưu lượng / vùng phủ | 600–120.000 m³/h | 8.000–45.000 m³/h | Phủ tới 1.200 m² |
| Đối tượng sử dụng | Nhà xưởng có ống gió, xưởng bụi, lò hơi | Nhà xưởng, kho cần thông gió chung | Không gian rộng, nhiều người, trần cao |
Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở cột áp: quạt công nghiệp là loại duy nhất trong ba loại công bố cột áp Pa, vì nó phải thắng sức cản của một hệ thống. Quạt hút gắn tường không có ống dài phía sau; quạt trần HVLS chỉ đảo không khí trong phòng.
Ba loại không thay thế nhau mà bổ trợ cho nhau: một nhà xưởng có thể vừa cần quạt hút gắn tường để đổi khí chung, vừa cần quạt ly tâm để hút bụi qua hệ lọc, vừa cần quạt trần HVLS để làm mát. Muốn hiểu rõ cặp đôi này, xem bài so sánh quạt HVLS với điều hòa.
5. Khi nào cần quạt công nghiệp, khi nào quạt hút gắn tường là đủ
Cần quạt công nghiệp khi khí phải đi qua một hệ thống. Ống gió dài, nhiều co, qua lọc bụi hoặc cyclone: chỉ quạt ly tâm có cột áp đủ lớn mới đẩy được khí tới cuối hệ thống. Lò hơi cần quạt cấp khí và hút khói chuyên dụng. Xưởng bụi gỗ, kim loại, xi măng cần quạt hút bụi kéo khí qua ống gom và hệ lọc. Môi trường ăn mòn cần quạt inox 304, 316 như DN-HP-304.
Quạt hút gắn tường là đủ khi vấn đề chỉ là đổi khí chung qua tường. Thông gió cho nhà xưởng và kho, hút khí nóng dưới mái, hút bụi và hơi ẩm nhẹ — những việc này không cần tới cột áp của quạt ly tâm. Muốn hiểu kỹ loại quạt này, xem bài quạt hút công nghiệp là gì.
Quạt trần HVLS là đủ khi nhu cầu là làm mát không gian mở. Không gian rộng, nhiều người, trần cao, chỉ cần cảm giác mát cho người bên dưới. Quy tắc chọn nhanh: có ống gió, lọc bụi hay lò hơi thì nghĩ tới quạt công nghiệp; chỉ cần đổi khí qua tường thì quạt hút gắn tường là đủ; chỉ cần làm mát không gian mở thì quạt trần HVLS là đủ.
6. Câu hỏi thường gặp
Quạt công nghiệp có phải quạt hút không? Quạt công nghiệp có thể làm nhiệm vụ hút khí, nhưng không phải mọi quạt hút đều là quạt công nghiệp. Quạt hút gắn tường hút khí trực tiếp qua tường và không công bố cột áp; quạt công nghiệp hút hoặc đẩy khí qua hệ thống ống gió, lọc bụi hoặc lò hơi, với cột áp 120–8.000 Pa theo từng dải model.
Quạt ly tâm và quạt hướng trục khác nhau thế nào? Khác ở đường đi của khí và cột áp tạo ra: quạt ly tâm đưa khí vào tâm cánh rồi hất ra vuông góc qua vỏ xoắn, tạo cột áp cao, hợp với ống dài và lọc bụi; quạt hướng trục cho khí đi song song với trục, lưu lượng lớn, cột áp thấp, hợp với ống ngắn. Bài riêng về quạt hướng trục và quạt ly tâm khác nhau thế nào phân biệt kỹ hai loại, kèm bảng so sánh.
Quạt công nghiệp ồn bao nhiêu? Độ ồn của mọi model DN chưa công bố, nên bài này không nêu con số dB nào; con số thực tế phải đo tại vị trí lắp đặt.
Quạt công nghiệp có lắp được mà không cần ống gió không? Quạt công nghiệp sinh ra để làm việc với hệ thống ống gió, nên lắp mà không có ống gió là dùng sai mục đích của nó. Nếu chỉ cần đổi khí qua tường, quạt hút gắn tường đúng hơn.
Hiểu đúng quạt công nghiệp là gì thì việc chọn mới không sai: chọn theo hệ thống phía sau quạt và sức cản thực tế.
