Tỉ số truyền của động cơ giảm tốc inox 304-316: RESR, RESK và RESS chọn thế nào?

Trả lời ngắn: Động cơ giảm tốc inox 304-316 là dòng giảm tốc vỏ inox chống gỉ cho môi trường ẩm, thực phẩm và dược phẩm, gồm 3 model RESR, RESK và RESS. Cả 3 model đều dùng dải tỉ số và dải mô-men cấp dòng JIE — RESR và RESK tỉ số 3,41 tới 199,81, RESS tỉ số 7,5 tới 100 — và số riêng từng model hiện chưa công bố vì trang nguồn không ghi cỡ khung. Chọn model nào phụ thuộc vào kiểu truyền động cần: trục thẳng, côn xoắn góc vuông hay trục vít.

1. Động cơ giảm tốc inox 304-316 là gì

Động cơ giảm tốc inox 304-316 là cụm motor điện gắn liền hộp số giảm tốc, vỏ và các chi tiết tiếp xúc bên ngoài làm bằng thép không gỉ inox 304-316. Inox chống gỉ trong môi trường ẩm, nước, hóa chất nhẹ và nơi phải xịt rửa thường xuyên, nên dòng này hợp với nhà máy thực phẩm, dược phẩm và những vị trí lắp đặt ẩm ướt mà vỏ gang hay vỏ nhôm khó chịu được lâu. Tên gọi đúng của dòng là “động cơ giảm tốc inox” theo tiêu đề sản phẩm, tên chính thức là “Motor giảm tốc inox (304-316)”.

Ba model của dòng này là RESR, RESK và RESS, live dưới danh mục động cơ giảm tốc inox 304-316, bảo hành 12 tháng. Điểm cần phân biệt ngay từ đầu: dòng này không phải động cơ điện inox thường, chỉ là motor quay nhanh không gắn hộp số, còn 3 model RESR, RESK và RESS là cụm giảm tốc hoàn chỉnh, chọn theo tỉ số truyền và mô-men như các dòng motor giảm tốc khác.

2. Ba model RESR, RESK và RESS khác nhau ở kiểu truyền động

Ba model khác nhau trước hết ở kiểu truyền động, tức cách hộp số hạ tốc độ từ motor xuống trục ra. RESR dùng hộp số bánh răng xoắn thẳng hàng, gọi là helical inline: trục vào và trục ra nằm cùng một đường thẳng, các cặp bánh răng xoắn ăn khớp nối tiếp để giảm tốc. Kiểu trục thẳng này hợp với máy có sẵn đường truyền động thẳng.

RESK dùng hộp số bánh răng côn xoắn, gọi là helical bevel: trục ra vuông góc 90 độ với trục vào. Kiểu côn xoắn này hợp với vị trí lắp hẹp cần đổi hướng truyền động ngay trong cụm. RESS dùng hộp số trục vít, gọi là worm: cặp trục vít và bánh vít ăn khớp, trục ra vuông góc với trục vào và đạt tỉ số lớn trong một cấp duy nhất. Kiểu trục vít này hợp với máy cần tốc độ ra rất chậm mà cụm vẫn gọn.

Chốt kiểu truyền động trước rồi mới đối chiếu tỉ số, vì hướng trục ra quyết định cụm có lắp vừa máy hay không. Máy đã có đường truyền động thẳng thì xem RESR; máy đặt trong góc xưởng hay cần gấp khúc đường truyền động thì xem RESK hoặc RESS; máy cần tốc độ ra rất chậm thì RESS có lợi thế tỉ số lớn trong một cấp. Sau khi chốt kiểu truyền động thì đối chiếu dải tỉ số và dải mô-men ở hai mục sau.

3. Dải tỉ số truyền theo dòng JIE

Tỉ số truyền của 3 model được công bố theo dải dòng JIE, tức dải tỉ số của cả dòng sản phẩm JIE mà 3 model này thuộc về, không phải số riêng của một model cụ thể. RESR và RESK có dải tỉ số 3,41 tới 199,81. RESS có dải tỉ số 7,5 tới 100. Tỉ số 3,41 nghĩa là hộp số giảm tốc độ xuống 3,41 lần, tỉ số 199,81 nghĩa là giảm gần 200 lần.

Ví dụ tính từ hai đầu dải, với motor 1450 vòng trên phút, để hình dung tốc độ đầu ra. Đây là số tính, không phải số đo thực tế của một model cụ thể. RESR và RESK ở đầu thấp tỉ số 3,41 cho trục ra khoảng 425 vòng trên phút, ở đầu cao tỉ số 199,81 cho trục ra khoảng 7,3 vòng trên phút. RESS ở đầu thấp tỉ số 7,5 cho trục ra khoảng 193 vòng trên phút, ở đầu cao tỉ số 100 cho trục ra 14,5 vòng trên phút. Dải tỉ số của RESR và RESK rộng hơn RESS, nên hai model này khoanh được nhiều tốc độ ra hơn.

Vì sao bài này không ghi tỉ số riêng từng model? Vì trang nguồn không ghi cỡ khung của từng model, nên không gán được model nào trong 3 model với hàng nào trong bảng dải dòng JIE. Cỡ khung thường ghi theo dãy như 37, 47, 57, 67 hay 40 tới 63, nhưng trang nguồn không công bố cỡ này. Cách làm đúng là gửi tốc độ đầu ra cần và tải máy cho kỹ thuật, kèm cỡ khung của cụm đang dùng nếu có, để đối chiếu cấu hình phù hợp thay vì suy tỉ số từ model khác.

4. Dải mô-men theo dòng JIE

Mô-men xoắn của 3 model cũng được công bố theo dải dòng JIE, giống như tỉ số truyền. RESR và RESK có dải mô-men 26 tới 910 Nm. RESS có dải mô-men 11 tới 167 Nm. Đây là dải mô-men của cả dòng JIE, không phải mô-men của một cấu hình cụ thể, nên khi chọn vẫn cần kỹ thuật đối chiếu đúng cấu hình theo tải thực tế.

RESS có dải mô-men thấp hơn hẳn RESR và RESK, vì hộp số trục vít dùng ma sát trượt giữa trục vít và bánh vít, tổn hao truyền động lớn hơn và sinh nhiệt nhiều hơn hộp số bánh răng. Bù lại, RESS đạt tỉ số lớn trong một cấp, hợp với máy cần tốc độ ra rất chậm mà không cần ghép nhiều cấp bánh răng. RESR và RESK dùng bánh răng xoắn và bánh răng côn xoắn tiếp xúc lăn, ma sát thấp hơn nên chịu mô-men lớn hơn trong cùng cỡ, hợp với tải lớn và máy chạy liên tục.

Khi đối chiếu mô-men thì nhớ hai điểm. Thứ nhất, mức cao nhất của dải không phải mô-men của mọi cấu hình trong dải: cấu hình cụ thể có mô-men thấp hơn nhiều tùy tỉ số và công suất motor ghép. Mô-men riêng từng model hiện chưa công bố, giống như tỉ số riêng từng model, nên sau khi chốt kiểu truyền động và khoanh dải tỉ số thì gửi tải thực tế của máy cho kỹ thuật để đối chiếu đúng cấu hình.

5. IP66, IP69K và chuẩn EHEDG nghĩa là gì

Ba model inox công bố cấp bảo vệ IP66 và IP69K ở cấp dòng JIE, cùng chuẩn thiết kế vệ sinh EHEDG. IP66 nghĩa là vỏ kín bụi hoàn toàn và chống được nước phun mạnh từ mọi hướng, hợp với môi trường ẩm và nơi xịt rửa bằng vòi thường. IP69K là cấp cao hơn: vỏ chịu được nước áp lực cao và nhiệt độ cao khi xịt rửa, hợp với dây chuyền thực phẩm và dược phẩm phải vệ sinh bằng vòi áp lực sau mỗi ca.

EHEDG là chuẩn thiết kế vệ sinh của châu Âu cho thiết bị dùng trong thực phẩm và dược phẩm. Thiết bị đạt chuẩn EHEDG có bề mặt nhẵn, không có khe hay góc đọng nước và vật liệu, dễ vệ sinh và khó tích tụ vi khuẩn sau mỗi lần rửa. Nhờ vỏ inox và thiết kế vệ sinh, 3 model hợp với những vị trí mà motor giảm tốc vỏ gang hay vỏ nhôm thường không đáp ứng được yêu cầu vệ sinh.

Điểm cần lưu ý là IP66 và IP69K chỉ nói về khả năng chống bụi và nước của vỏ, không nói về khả năng chịu tải hay tỉ số truyền. Chọn model inox vẫn phải đi đúng thứ tự: chốt kiểu truyền động, khoanh dải tỉ số, đối chiếu dải mô-men, rồi mới xem cấp bảo vệ có khớp môi trường lắp đặt hay không.

6. Câu hỏi thường gặp

RESR, RESK và RESS khác nhau ở điểm nào?

Khác ở kiểu truyền động và hướng trục ra. RESR dùng bánh răng xoắn thẳng hàng, trục vào và trục ra cùng đường thẳng. RESK dùng bánh răng côn xoắn, trục ra vuông góc 90 độ với trục vào. RESS dùng trục vít, trục ra vuông góc và đạt tỉ số lớn trong một cấp. Dải tỉ số của RESR và RESK là 3,41 tới 199,81, của RESS là 7,5 tới 100.

Vì sao không có tỉ số riêng từng model?

Vì trang nguồn không ghi cỡ khung của từng model, nên không gán được model nào với hàng nào trong bảng dải dòng JIE. Bài này chỉ dùng dải dòng JIE kèm chữ “dải dòng”, không suy tỉ số cho từng model. Cách làm đúng là gửi tốc độ đầu ra cần và tải máy cho kỹ thuật để đối chiếu cấu hình phù hợp.

Inox 304-316 dùng được cho môi trường nào?

Dùng cho môi trường ẩm, thực phẩm, dược phẩm và những vị trí phải xịt rửa thường xuyên, nhờ vỏ inox chống gỉ và cấp bảo vệ IP66 và IP69K ở cấp dòng.

Chọn inox hay motor giảm tốc thường?

Chọn theo môi trường lắp đặt trước, rồi mới chọn theo tỉ số và mô-men. Môi trường ẩm, thực phẩm hay dược phẩm cần vệ sinh thường xuyên thì xem 3 model inox. Môi trường khô bình thường thì xem dòng motor giảm tốc thường, dải tỉ số 1/3 tới 1/3600 và công suất 6W tới 5366kW.

Mở trang danh mục động cơ giảm tốc inox 304-316 để đối chiếu đủ 3 model. Bài các loại motor giảm tốc đối chiếu nhóm inox với 5 nhóm còn lại.