Quạt hút kết hợp tấm làm mát Cooling Pad: bố trí đúng và tính lưu lượng thế nào?

Trả lời ngắn: Quạt hút kết hợp tấm làm mát Cooling Pad là hệ làm mát bằng bay hơi nước dưới áp suất âm: tấm làm mát đặt ở một đầu xưởng, quạt hút công nghiệp đặt ở đầu đối diện. Quạt chạy hút khí ra ngoài, tạo áp suất âm kéo không khí ngoài trời đi qua tấm ướt rồi tràn vào xưởng — nước bay hơi lấy nhiệt nên luồng khí vào mát hơn khí ngoài trời. Hai điều cần nói rõ ngay: Tiến Phát cung cấp quạt hút, không bán tấm làm mát; và không có mức giảm nhiệt cố định cho mọi xưởng, vì hiệu quả phụ thuộc khí hậu, độ ẩm và thiết kế. Mọi trường hợp cụ thể đều chốt bằng khảo sát.

1. Hệ quạt hút + cooling pad hoạt động thế nào

Nguyên lý của hệ này là áp suất âm. Quạt hút đẩy khí trong xưởng ra ngoài liên tục, làm áp suất trong xưởng thấp hơn ngoài trời một chút. Không khí ngoài trời muốn vào xưởng thì chỉ còn một đường duy nhất: đi xuyên qua tấm làm mát đang ướt. Toàn bộ lượng khí vào xưởng đều phải đi qua tấm, không có đường nào khác.

Tấm làm mát được làm ướt liên tục bằng hệ cấp nước; nước bay hơi lấy nhiệt từ khí, nên luồng khí sau tấm mát hơn và ẩm hơn khí ngoài trời. Hệ này khác quạt hút đơn thuần (chỉ đổi khí) và khác điều hòa (không máy nén, không khép kín — lấy khí tươi, làm mát bằng bay hơi, đẩy khí cũ ra ngoài liên tục).

Quạt hút quyết định lưu lượng khí qua tấm. Dòng quạt hút của Tiến Phát có 20 model, lưu lượng đã công bố 8.000–45.000 m³/h, công suất 0,18–1,5 kW. Quạt là phần Tiến Phát cung cấp; tấm, hệ cấp nước và thi công do kỹ thuật khảo sát, chốt phương án.

2. Bố trí đúng: pad và quạt đối diện nhau

Tấm làm mát đặt ở một đầu xưởng, quạt hút đặt ở đầu đối diện, để luồng khí đi xuyên qua toàn bộ không gian làm việc. Đặt quạt cùng phía với tấm thì khí vào rồi ra ngay gần tấm, phần xưởng xa tấm vẫn nóng. Quạt phía đối diện thì chia đều dọc tường, đừng dồn về một góc.

Khoảng cách giữa quạt và tấm không quá 60 m — theo bài tính lưu lượng quạt hút cho nhà xưởng của Tiến Phát. Quá 60 m thì gió qua tấm yếu dần, hiệu quả cả hệ giảm. Xưởng dài hơn 60 m thì chia thành nhiều cụm pad – quạt dọc theo chiều dài, mỗi cụm phụ trách một đoạn.

Tấm làm mát chính là cửa lấy gió của hệ, nên các cửa khác cần đóng kín khi hệ chạy. Mở thêm cửa bên thì khí đi đường tắt, áp suất âm yếu, hệ mất tác dụng làm mát mà vẫn tốn điện chạy quạt. Cũng không đặt tấm nơi bị hàng hóa, máy móc che kín mặt tấm, hay gần nguồn nhiệt như lò, máy sinh nhiệt lớn.

3. Cân bằng diện tích tấm và lưu lượng quạt

Diện tích tấm và lưu lượng quạt phải cân bằng với nhau. Lưu lượng quạt quyết định lượng khí qua tấm mỗi giờ; diện tích tấm quyết định tốc độ khí qua mặt tấm. Tấm quá nhỏ so với lưu lượng quạt thì khí chui qua mặt tấm hẹp với tốc độ cao: nước chưa kịp bay hơi đã bị cuốn đi, lực cản tăng, quạt làm việc nặng hơn. Tấm quá lớn thì khí qua chậm, chi phí tấm tăng mà hiệu quả không tăng tương xứng, nước đọng nhiều, dễ sinh rêu và cặn.

Ví dụ bằng số liệu đã công bố: quạt hút vuông 1380×1380 đạt 45.000 m³/h, công suất 1,1 kW, cánh 1.250 mm, tốc độ cánh 427 vòng/phút qua truyền động gián tiếp dây đai, độ ồn ≤70 dB; quạt hút composite 1060 đạt 28.000 m³/h, công suất 0,55 kW, cánh 890 mm, tốc độ cánh 520 vòng/phút, độ ồn 60–70 dB, motor công bố IP55, trọng lượng 36 kg. Số quạt cần dùng bằng tổng lưu lượng xưởng cần chia cho lưu lượng từng quạt, làm tròn lên — ví dụ xưởng cần 90.000 m³/h thì dùng 2 quạt WS-1380. Công thức tính tổng lưu lượng có trong bài tính lưu lượng đã dẫn ở mục 2.

Đừng chọn quạt chỉ vì lưu lượng lớn nhất: quạt quá lớn so với diện tích tấm thì gió qua tấm quá nhanh. Cả dòng quạt hút chưa công bố cột áp nên không chọn quạt theo áp suất — chọn theo lưu lượng đã công bố, cân đối với diện tích tấm, rồi chốt bằng khảo sát.

4. Khi nào hệ này hiệu quả và khi nào không

Hệ cooling pad hiệu quả nhất khi trời khô và nóng. Không khí khô còn khả năng nhận thêm nhiều hơi nước, nước trên tấm bay hơi mạnh, luồng khí qua tấm mát rõ. Trời nồm, độ ẩm ngoài trời đã cao thì không khí gần như no hơi nước, bay hơi yếu — hệ lúc đó chỉ còn tác dụng thông gió như quạt hút đơn thuần.

Vì vậy không có mức giảm nhiệt cố định cho hệ này. Mức mát đi được bao nhiêu phụ thuộc cùng lúc vào nhiệt độ và độ ẩm ngoài trời, diện tích tấm, lưu lượng quạt và độ kín khít của xưởng. Mọi con số giảm nhiệt chỉ đúng với một điều kiện cụ thể, nên bài này không đưa con số chung nào.

Hệ này không phù hợp với ngành cần môi trường khô: luồng khí vào mang theo hơi nước, độ ẩm trong xưởng tăng lên — thực phẩm, đồ gỗ, hóa mỹ phẩm cần cân nhắc kỹ hoặc chọn giải pháp khác. Ngược lại, trang trại chăn nuôi là nơi hệ này dùng nhiều nhất: vật nuôi chịu nóng kém, cần vừa mát vừa thông gió liên tục — cách chọn và bố trí quạt cho trại xem bài quạt hút cho trang trại chăn nuôi. Xưởng may, lắp ráp cũng thường gặp, vì cần mát diện rộng mà không khép kín như phòng điều hòa.

5. Các phần còn lại của hệ thống: cấp thoát nước, màng đối lưu, bảo trì tấm

Ngoài quạt và tấm, hệ còn có hệ cấp thoát nước. Bơm đưa nước lên đỉnh tấm, nước chảy tràn đều trên mặt tấm rồi phần thừa chảy xuống máng thu hồi về bồn chứa để tuần hoàn lại. Hệ cần nguồn nước sạch, bể chứa đủ lớn, bơm đủ lưu lượng để mặt tấm luôn ướt đều; cần đường thoát nước để vệ sinh bồn và thay nước định kỳ.

Một chi tiết hay bị bỏ qua là màng dẫn hướng gió và độ kín của khung tấm. Nhiều hướng dẫn thi công dùng màng dẫn hướng để khí đi đều qua mặt tấm, và yêu cầu bịt kín mọi khe hở quanh khung tấm — khe hở cũng là đường tắt như cửa mở thêm: khí chui qua khe thì không qua tấm. Lắp tấm xong phải kiểm tra kín khít quanh khung trước khi nghiệm thu.

Bảo trì tấm quyết định hệ có bền hay không. Rêu, cặn vôi và bụi bám làm tắc lỗ tấm, nước chảy không đều, gió qua kém; vệ sinh tấm định kỳ, thay nước trong bồn, kiểm tra bơm và đường ống cấp nước. Tấm bị mục, rách hay xẹp thì thay tấm mới. Phần quạt bảo trì như quạt hút thông thường: vệ sinh cánh và lưới, kiểm tra dây đai với nhóm vuông WS-800 trở lên; chi tiết lịch kiểm tra có trong bài bảo trì quạt hút công nghiệp.

6. Câu hỏi thường gặp

Có cần quạt hút mới dùng được cooling pad không? Cần luồng khí cưỡng bức đi qua tấm thì tấm mới phát huy tác dụng — không có quạt, khí chỉ qua tấm nhờ gió tự nhiên, lúc có lúc không. Quạt hút tạo áp suất âm ép toàn bộ khí vào phải đi qua tấm.

Dùng pad có cần tắt quạt khi trời nồm ẩm không? Trời nồm bay hơi kém, hệ gần như chỉ còn tác dụng thông gió. Cách xử lý thường gặp là giảm hoặc tắt cấp nước lên tấm, giữ quạt chạy để thông gió — vừa đỡ tốn nước, vừa tránh đưa thêm ẩm vào xưởng.

Chọn quạt hút nào cho hệ cooling pad? Chọn theo tổng lưu lượng xưởng cần, rồi cân đối với diện tích tấm như mục 3 — không chọn theo cảm tính hay chỉ lấy model lớn nhất. WS-1380 và WS-1060 trong bài chỉ là mốc minh họa; trường hợp cụ thể chốt bằng khảo sát.

Tiến Phát có bán tấm làm mát không? Không. Tiến Phát cung cấp quạt hút — phần tạo áp suất âm và lưu lượng của hệ. Tấm làm mát, hệ cấp nước và thi công do kỹ thuật khảo sát và chốt phương án cùng đơn vị thi công.

Tấm làm mát dùng được bao lâu? Không có con số chung, vì tuổi thọ tấm phụ thuộc chất lượng nước, tần suất vệ sinh và môi trường làm việc. Bài này không cam kết số năm sử dụng cho tấm, vì Tiến Phát không cung cấp tấm. Dấu hiệu cần thay tấm là mặt tấm khô từng mảng dù bơm vẫn chạy, hoặc tấm xẹp, rách làm khí đi đường tắt.

Tóm lại: quạt hút cộng tấm làm mát là một hệ thống — tấm một đầu, quạt đầu đối diện, khoảng cách không quá 60 m, diện tích tấm cân bằng với lưu lượng quạt, chỉ hiệu quả khi trời khô nóng, không phù hợp ngành cần khô. Phần còn lại là khảo sát thực tế tại xưởng trước khi chốt phương án.