Cách đọc mã gối đỡ ngâm dầu và mã vòng bi

Trả lời ngắn: Tên model của gối đỡ ngâm dầu Winston gồm ba phần: chữ đầu là họ gối, số giữa là cao gối tính bằng mm, số cuối là mã vòng bi lắp trong gối. Đọc đúng ba phần này là biết gối cao bao nhiêu và dùng vòng bi nào, nhưng chưa biết đường kính trục — trục phải đo thực tế trên gối cũ hoặc xem số đã công bố của từng model, không suy ra từ mã vòng bi.

1. Tên model gối đỡ gồm những phần nào?

Tên model gối đỡ ngâm dầu Winston gồm chữ đầu, số giữa và số cuối, nối với nhau bằng dấu gạch ngang. Mỗi phần cho một thông tin khác nhau.

Chữ đầu là họ gối. Dòng Winston có ba họ gối theo chữ đầu trong tên model: họ H là gối cỡ nhỏ, họ GH là gối giải nhiệt nước, họ LK là gối cỡ lớn.

Số giữa là cao gối, tính bằng mm — chiều cao từ mặt đế tới tâm trục. Số giữa 80 nghĩa là cao gối 80 mm, số giữa 375 nghĩa là cao gối 375 mm.

Số cuối là mã vòng bi lắp trong gối, trùng với mã của vòng bi đặt trong vỏ gối. Số cuối 6308 nghĩa là gối dùng vòng bi 6308, số cuối 22320 nghĩa là gối dùng vòng bi 22320.

Hậu tố N đứng sau mã vòng bi là dấu hiệu của bản giải nhiệt nước, ví dụ H-140-6312N và GH-180-6316N có áo làm mát nước quanh vỏ gối. Ngoại lệ: GH-140-6314 là bản giải nhiệt nước nhưng tên model không có chữ N, nên khi chốt bản nước cần xem mô tả từng model.

Ví dụ rõ nhất cho quy luật số cuối bằng mã vòng bi là LK-250-6312: tên model kết thúc bằng 6312 thì vòng bi lắp trong gối là 6312, đi cùng dài trục 108 mm và trọng lượng 102 kg.

2. Số giữa trong tên model: cao gối tính bằng mm

Cao gối là chiều cao từ mặt đế của gối tới tâm trục, tính bằng mm. Con số này quyết định tim trục của gối mới có thẳng với máy cũ hay không; cao gối sai thì trục lệch, máy rung và vòng bi mau hỏng.

Trong dòng Winston tại Tiến Phát, số giữa trong tên model chỉ có bảy giá trị: 80, 115, 140, 180, 250, 280 và 375 mm. Đọc số giữa là biết ngay cao gối, không cần tra thêm bảng nào.

Hai ví dụ ở hai đầu dải làm rõ quy luật này. Gối đỡ ngâm dầu H-80-6308 số giữa 80, tức cao gối 80 mm, trục 28 mm, vòng bi 6308, trọng lượng 18 kg — nhỏ nhất dòng. Gối đỡ ngâm dầu LK-375-22320 số giữa 375, tức cao gối 375 mm, trục 85 mm, vòng bi 22320, trọng lượng 300 kg — lớn nhất dòng.

Cao gối còn phân biệt hai model cùng trục: cùng trục 38 mm có H-80-6309 cao 80 mm và H-115-6310 cao 115 mm, nên chỉ biết trục thì chưa chọn được model. Ngược lại, cùng cao 140 mm có H-140-6312, H-140-6312N và GH-140-6314, khác nhau ở mã bi và làm mát.

3. Hai họ vòng bi trong dòng: bi rãnh sâu 6300 và bi tang trống tự lựa 22xxx

Số cuối trong tên model thuộc một trong hai họ vòng bi. Biết gối dùng họ bi nào giúp người mua đọc đúng mã dập trên vòng bi cũ và gọi đúng mã khi cần thay bi.

Bi rãnh sâu dãy 6300 gồm sáu mã: 6308, 6309, 6310, 6312, 6314 và 6316. Mã bi rãnh sâu có bốn chữ số, bắt đầu bằng 63, đi với các model họ H và họ GH cỡ vừa: 6308, 6309, 6310 đi với H-80-6308, H-80-6309, H-115-6310; 6312 với H-140-6312, H-140-6312N, LK-250-6312; 6314 với GH-140-6314, LK-250-6314; 6316 với GH-180-6316N, LK-280-6316.

Bi tang trống tự lựa dãy 22xxx gồm bốn mã: 22312, 22314, 22316 và 22320. Mã có năm chữ số, bắt đầu bằng 223, đi với các model họ LK cỡ lớn: 22312 với LK-250-22312, 22314 với LK-250-22314, 22316 với LK-280-22316, 22320 với LK-375-22320.

Nhìn số cuối là phân biệt được họ bi ngay; mã bi cố định theo model gối. Về hãng bi, vòng bi lắp sẵn là NSK cho LK-280-6316 và ZWZ cho 13 model còn lại; khi đặt hàng, khách có thể chọn hãng bi Koyo, C&U hoặc ZWZ.

4. Cách đọc mã dập trên vòng bi cũ

Khi gối cũ còn vòng bi bên trong, mã dập trên mặt bên của vòng bi là cách nhanh nhất để biết gối cũ dùng mã bi nào. Mã dập thường là dãy số nổi, dễ đọc khi vòng bi đã lau sạch dầu mỡ cũ.

Bước 1: tháo vòng bi ra khỏi gối cũ và lau sạch. Dầu cũ bám trên mặt vòng bi làm mờ chữ dập, nên lau sạch bằng giẻ khô.

Bước 2: soi mã dập dưới ánh sáng tốt, dùng kính lúp nếu chữ nhỏ. Mã dập gồm dãy số chính là mã bi, ví dụ 6312 hoặc 22316; chỉ cần đọc dãy số chính.

Bước 3: ghi lại mã bi và đối chiếu với tên model gối cũ. Mã bi đọc được phải trùng với số cuối trong tên model gối: vòng bi dập 6308 thì gối cũ là model kết thúc bằng 6308, vòng bi dập 22320 thì gối cũ là model kết thúc bằng 22320. Nếu không trùng, cần xem lại — có thể vòng bi đã bị thay bằng mã khác trước đó.

5. Cảnh báo: lỗ trong tiêu chuẩn của mã bi không bằng trục gối

Đây là điểm dễ nhầm nhất khi đọc mã gối đỡ. Theo bảng tra tiêu chuẩn, mã 6308 có lỗ trong 40 mm, mã 6312 có lỗ trong 60 mm, mã 6316 có lỗ trong 80 mm. Nhưng ba con số này không bằng đường kính trục đã công bố của gối đỡ Winston.

Đối chiếu trực tiếp: bi 6308 lỗ trong tiêu chuẩn 40 mm nhưng trục của H-80-6308 là 28 mm; bi 6312 lỗ trong 60 mm nhưng trục của H-140-6312 là 48 hoặc 42 mm; bi 6316 lỗ trong 80 mm nhưng trục của GH-180-6316N là 65 hoặc 70 mm. Lệch từ 10 mm tới 18 mm ở mỗi trường hợp.

Nguyên nhân là mã bi trong tên model chỉ là tên gọi của vòng bi lắp trong gối, không phải kích thước lỗ lắp trục. Vì vậy, tra bảng tiêu chuẩn rồi suy ra đường kính trục là sai ngay từ bước đầu. Cách làm đúng là dùng trục đã công bố của từng model, hoặc đo trục thực tế bằng thước kẹp trên gối cũ.

6. Đọc mã xong thì làm gì tiếp: đối chiếu đủ 5 con số

Đọc được mã gối là mới xong một nửa việc: tên model cho biết cao gối và mã vòng bi, nhưng chưa cho biết đường kính trục, dài gối và rộng chân đế. Để chọn đúng model thay thế, cần đối chiếu đủ 5 con số trên gối cũ: đường kính trục, cao gối, mã vòng bi, dài gối và rộng chân đế.

Đường kính trục. Dùng thước kẹp đo trục thực tế tại vị trí lắp gối. Đây là con số quan trọng nhất, vì trục sai thì gối không lắp được. Với model hai cỡ trục như H-140-6312 trục 48 hoặc 42 mm hay GH-140-6314 trục 55 hoặc 60 mm, bắt buộc đo thực tế.

Cao gối và mã vòng bi. Số giữa trong tên model cho biết cao gối, nhưng vẫn nên đo lại trên gối cũ, vì cùng trục có thể có hai cao gối khác nhau như cặp H-80-6309 và H-115-6310. Mã vòng bi đọc từ mã dập trên vòng bi cũ hoặc số cuối trong tên model gối cũ; mã bi cố định theo model gối.

Dài gối và rộng chân đế. Dài gối là chiều dài vỏ gối, rộng chân đế là chiều rộng đế và khoảng cách lỗ bắt, quyết định gối mới có lắp vừa bệ máy sẵn có hay không. Ví dụ LK-280-6316 có dài gối 1140 mm, rộng chân đế 510 mm và dài trục 140 mm theo bản vẽ Winston, còn trọng lượng của model này chưa công bố.

Có đủ 5 con số, kỹ thuật đối chiếu với 14 model đang bán để tìm model khớp, rồi tư vấn tiếp về làm mát và hãng vòng bi. Dòng Winston gồm 14 model, vỏ gang, làm mát dầu hoặc nước, chịu nhiệt tới 500°C ở mức dòng, bảo hành 12 tháng. Phân loại các họ gối xem bài các loại gối đỡ ngâm dầu.

Câu hỏi thường gặp

Số giữa trong tên model gối đỡ có nghĩa là gì?

Số giữa là cao gối tính bằng mm, tức chiều cao từ mặt đế tới tâm trục. Ví dụ H-80-6308 cao 80 mm, LK-375-22320 cao 375 mm. Trong dòng có bảy giá trị cao gối: 80, 115, 140, 180, 250, 280 và 375 mm.

Số cuối trong tên model gối đỡ có nghĩa là gì?

Số cuối là mã vòng bi lắp trong gối. Mã bốn chữ số bắt đầu bằng 63 là bi rãnh sâu, ví dụ 6308, 6312, 6316; mã năm chữ số bắt đầu bằng 223 là bi tang trống tự lựa, ví dụ 22312, 22320. Mã bi cố định theo model gối.

Vì sao mã bi 6312 có lỗ trong tiêu chuẩn 60 mm nhưng trục gối chỉ 48 hoặc 42 mm?

Vì mã bi trong tên model chỉ là tên gọi của vòng bi lắp trong gối, không phải kích thước lỗ lắp trục. Luôn dùng trục đã công bố hoặc đo trục thực tế, không tra bảng tiêu chuẩn để suy trục.

Chữ N trong tên model gối đỡ có nghĩa là gì?

Chữ N đứng sau mã vòng bi là dấu hiệu của bản giải nhiệt nước, ví dụ H-140-6312N và GH-180-6316N. Lưu ý GH-140-6314 là bản giải nhiệt nước nhưng tên model không có chữ N.