Máy bơm nước có tốn điện không? Cách tính tiền điện theo công suất thực
Trả lời ngắn: Máy bơm nước có tốn điện không phụ thuộc vào hai con số: công suất của bơm và số giờ bơm chạy mỗi ngày. Tiền điện tính bằng công suất (kW) nhân với giờ chạy, ra lượng điện tiêu thụ tính theo số kWh. Bài viết tính ba ví dụ từ công suất thực đã công bố: JET-750 750W cho nhà ở, CPM 200-3HP 2,2 kW cho nhà cao tầng và ISW100-160 15 kW cho nhà xưởng. Bài chỉ tính lượng điện theo số kWh, không quy ra tiền vì giá điện thay đổi theo biểu giá.
1. Tiền điện tính như thế nào
Công thức tính lượng điện tiêu thụ của máy bơm nước rất gọn: số điện (kWh) bằng công suất (kW) nhân với thời gian chạy (giờ). Một máy bơm công suất 1 kW chạy đúng 1 giờ tiêu thụ 1 số điện. Chạy 2 giờ thì 2 số, chạy 8 giờ thì 8 số. Muốn biết một tháng tốn bao nhiêu số, chỉ cần nhân tiếp số giờ chạy mỗi ngày với số ngày chạy trong tháng.
Trước khi tính, cần đổi đúng đơn vị công suất. Công suất ghi bằng W thì chia cho 1.000 để ra kW: 750W bằng 0,75 kW, 1.100W bằng 1,1 kW, 2.200W bằng 2,2 kW. Công suất ghi bằng HP cũng cần đổi về kW trước khi tính, vì công thức dùng đơn vị kW. Nhầm đơn vị là lỗi thường gặp nhất khi tự tính tiền điện cho máy bơm.
Hai con số trong công thức quan trọng ngang nhau. Công suất lớn mà chạy ít giờ thì tổng số điện vẫn ít; công suất nhỏ mà chạy liên tục nhiều giờ thì tổng số điện vẫn lớn. Vì vậy câu hỏi “máy bơm này có tốn điện không” không trả lời được nếu chỉ biết công suất mà không biết bơm chạy bao nhiêu giờ mỗi ngày. Các ví dụ dưới đây đều ghi rõ cả hai con số.
Một lưu ý nữa: ví dụ trong bài dùng công suất danh định đã công bố của từng model để tính mức trần, tức là mức tiêu thụ cao nhất khi bơm chạy đủ tải. Khi chạy thực tế, công suất tiêu thụ có thể thấp hơn con số danh định.
2. Ví dụ JET-750 750W cho nhà ở
Máy bơm nước dân dụng Wilson JET-750 1HP có công suất 750W, tức 0,75 kW, lưu lượng 60 lít/phút, cột áp 48 m, điện 220V, hút sâu 9 m. Đây là bơm nhỏ cho nhà ở, dùng để cấp nước từ bể ngầm lên bể trên mái hay tưới cây trong vườn.
Tính theo công thức: 0,75 kW nhân 1 giờ bằng 0,75 số điện. Nếu bơm chạy 2 giờ mỗi ngày thì một ngày tốn 1,5 số điện. Một tháng 30 ngày chạy đều 2 giờ mỗi ngày thì tốn 45 số điện. Con số 45 số này là ví dụ ước tính cho đúng trường hợp chạy 2 giờ mỗi ngày; nhà nào chạy ít giờ hơn thì tốn ít số hơn, chạy nhiều giờ hơn thì tốn nhiều số hơn.
JET-750 tốn ít điện vì cả hai con số trong công thức đều nhỏ: công suất chỉ 0,75 kW và thời gian chạy thường ngắn, do bơm đủ lưu lượng và cột áp cho nhu cầu nhà ở nên không cần chạy lâu.
3. Ví dụ CPM 200-3HP 2,2 kW cho nhà cao tầng
Máy bơm nước dân dụng Wilson CPM 200-3HP có công suất 2,2 kW, lưu lượng 150 lít/phút, cột áp 53 m, điện 220V. Đây là model đẩy cao nhất trong dòng CPM, dùng cho nhà cao tầng cần đẩy nước lên bể trên mái cao hơn.
Tính theo công thức: 2,2 kW nhân 1 giờ bằng 2,2 số điện. Nếu bơm chạy 2 giờ mỗi ngày thì một ngày tốn 4,4 số điện. Một tháng 30 ngày chạy đều 2 giờ mỗi ngày thì tốn 132 số điện. Con số 132 số này là ví dụ ước tính cho đúng trường hợp chạy 2 giờ mỗi ngày.
So với JET-750, CPM 200-3HP có công suất gấp gần 3 lần (2,2 kW so với 0,75 kW) nên cùng chạy 2 giờ mỗi ngày thì tốn gần 3 lần số điện: 132 số so với 45 số. Đổi lại, CPM 200-3HP đẩy cao 53 m so với 48 m của JET-750 và lưu lượng 150 lít/phút so với 60 lít/phút. Nhà cao tầng cần cột áp cao thì phải chấp nhận công suất lớn hơn, và tiền điện tính theo đúng công suất thực đã công bố đó.
4. Ví dụ ISW100-160 15 kW cho nhà xưởng
Máy bơm nước trục ngang Wilson ISW100-160-15KW có công suất 15 kW, lưu lượng 100 m³/h, cột áp 32 m, điện 380V. Đây là model trục ngang lớn nhất đã công bố đầy đủ ba con số, dùng cho cấp nước và chuyển nước trong nhà xưởng.
Tính theo công thức: 15 kW nhân 1 giờ bằng 15 số điện. Nếu bơm chạy 8 giờ mỗi ngày thì một ngày tốn 120 số điện. Một tháng 26 ngày chạy đều 8 giờ mỗi ngày thì tốn 3.120 số điện. Con số 3.120 số này là ví dụ ước tính cho đúng trường hợp nhà xưởng chạy 8 giờ mỗi ngày, 26 ngày mỗi tháng.
Bơm công nghiệp tốn nhiều điện vì cả hai con số trong công thức đều lớn: công suất 15 kW và thời gian chạy 8 giờ mỗi ngày. Nhà xưởng dùng bơm lớn không tránh được lượng điện lớn, nhưng chọn đúng lưu lượng và cột áp giúp bơm làm đủ việc trong thời gian ngắn nhất. Đối chiếu đúng model trước khi chốt, xem chi tiết tại trang máy bơm nước trục ngang Wilson ISW100-160-15KW.
5. Bơm quá to và bơm quá nhỏ đều tốn điện
Bơm quá to tốn điện theo cách thứ nhất: công suất lớn, mỗi giờ chạy tốn nhiều số điện. Bơm quá to lại hay chạy non tải, tức là chạy dưới khả năng thiết kế, vừa tốn điện vừa nhanh xuống cấp. Mua bơm lớn hơn nhu cầu để “dự phòng” là cách làm tốn điện mà không thêm lợi ích.
Bơm quá nhỏ tốn điện theo cách thứ hai: công suất nhỏ nhưng không đủ lưu lượng và cột áp nên phải chạy liên tục nhiều giờ mà vẫn thiếu nước. Tổng số điện cuối tháng vẫn cao, lại thêm tiền sửa chữa vì bơm chạy quá sức trong thời gian dài. Chọn bơm nhỏ để tiết kiệm tiền điện là tính sai, vì tiền điện tính theo công suất nhân giờ chạy, và giờ chạy kéo dài sẽ nuốt hết phần tiết kiệm từ công suất nhỏ.
Cách chọn đúng là đối chiếu lưu lượng cần và cột áp cần với điểm làm việc danh định của model. Ví dụ cùng công suất 2,2 kW, ISW50-160 cho lưu lượng 11,7 m³/h và cột áp 28 m, còn ISW65-125A cho lưu lượng 22,3 m³/h và cột áp 16 m. Cần đẩy cao thì chọn cột áp 28 m, cần lưu lượng lớn thì chọn 22,3 m³/h.
| Model ví dụ | Công suất đã công bố | Số điện 1 giờ chạy | Số điện 2 giờ/ngày, 30 ngày |
|---|---|---|---|
| JET-750 1HP | 0,75 kW | 0,75 số | 45 số |
| CPM 200-3HP | 2,2 kW | 2,2 số | 132 số |
| ISW100-160-15KW | 15 kW | 15 số | 900 số |
Bảng trên gom ba ví dụ của bài để so sánh nhanh. Lưu ý cột cuối cùng tính cho trường hợp chạy 2 giờ mỗi ngày, 30 ngày mỗi tháng; nhà xưởng chạy 8 giờ mỗi ngày thì nhân lại theo giờ chạy thực tế. Lưu lượng lớn nhất và cột áp lớn nhất của một model không đạt được cùng lúc, vì vậy khi đối chiếu vẫn phải xem cả hai con số của đúng model đó.
6. Câu hỏi thường gặp
Ba câu hỏi dưới đây được hỏi nhiều nhất. Trả lời ngắn gọn: tiền điện bằng công suất nhân giờ chạy; JET-750 chạy 2 giờ mỗi ngày tốn 45 số mỗi tháng, CPM 200-3HP tốn 132 số, ISW100-160 chạy 8 giờ mỗi ngày tốn 3.120 số; bơm quá to và quá nhỏ đều tốn điện, chọn đúng lưu lượng và cột áp mới giảm được giờ chạy.
Bơm chạy liên tục cả ngày có tốn điện không? Có, tiền điện tỉ lệ thẳng với giờ chạy. Ví dụ ISW100-160 15 kW chạy liên tục 24 giờ thì một ngày tốn 360 số điện. Bơm dân dụng cho nhà ở thường không chạy liên tục như vậy, mà chạy theo nhu cầu từng lúc rồi dừng, nên giờ chạy thực tế mới là con số quyết định.
Giảm giờ chạy có giảm tiền điện không? Có, vì tiền điện bằng công suất nhân giờ chạy nên giờ chạy giảm thì số điện giảm theo. Cách giảm giờ chạy đúng là chọn đúng model theo lưu lượng và cột áp cần, để bơm làm đủ việc trong thời gian ngắn nhất, thay vì chọn bơm yếu rồi để bơm chạy kéo dài.
Tiền điện tính theo giá nào? Bài viết chỉ tính lượng điện tiêu thụ theo số kWh, không quy ra tiền, vì giá điện thay đổi theo biểu giá tại từng thời điểm. Muốn biết số tiền, lấy số kWh tính trong bài nhân với giá điện đang áp dụng tại nơi dùng. Toàn dòng máy bơm nước Wilson chưa công bố giá bán, xem thêm tại trang máy bơm nước.
Muốn chọn đúng model để bơm chạy đủ việc trong thời gian ngắn nhất, đọc bài cách chọn máy bơm nước để đối chiếu lưu lượng cần, cột áp cần với dải số đã công bố. Chọn đúng từ đầu vừa đủ nước dùng, vừa không tốn điện vô ích.
