Cách chọn máy bơm nước cho nhà ở, tòa nhà và nhà xưởng: 6 bước từ nhu cầu đến đúng dải model

Trả lời ngắn: Chọn máy bơm nước theo 6 bước: xác định nguồn nước là bể ngầm, giếng khoan hay nước máy; tính lưu lượng và cột áp cần; đối chiếu họng ống hiện có và điện áp; so sánh các model cùng công suất theo lưu lượng và cột áp; rồi chốt theo loại chất lỏng. Công suất, tính bằng kW, chỉ là một thông số trong bảng, không phải căn cứ để chọn model. Hai model cùng 2,2 kW có thể cho lưu lượng và cột áp khác nhau hoàn toàn. Toàn bộ dòng máy bơm nước của Tiến Phát bảo hành 12 tháng, chưa công bố giá.

Bước 1: Xác định nguồn nước

Nguồn nước là bước đầu tiên vì nó quyết định loại bơm và độ sâu hút cần thiết. Bể ngầm đặt dưới mặt đất, giếng khoan nằm sâu dưới mặt đất, còn nước máy đã có sẵn áp lực trong đường ống. Mỗi nguồn nước đặt ra một yêu cầu khác nhau về độ sâu hút, vì vậy chưa xác định nguồn nước thì chưa thể chọn model.

Với giếng khoan, độ sâu hút là con số phải hỏi trước tiên. Dòng JET hút sâu 9 m, trong đó model JET-1500 cho 90 lít/phút và đẩy cao 58 m. Nhóm dân dụng HF có độ sâu hút đã công bố khác nhau theo từng model: HF-5A 50 2HP hút sâu 8 m, HF-6C 80 3HP hút sâu 7 m. Riêng HFM-6C 80 3HP, độ sâu hút chưa được công bố, không lấy con số 7 m của HF-6C để dùng thay. Với nước máy, áp lực sẵn trong đường ống hỗ trợ phần hút, còn với bể ngầm cần đo chênh cao từ mặt nước trong bể lên tới vị trí đặt bơm.

Sau khi rõ nguồn nước, ghi lại ba con số: độ sâu từ mặt nước tới bơm, chênh cao từ bơm tới điểm dùng cao nhất, và đường ống hiện có. Ba con số này đi thẳng vào bước tính lưu lượng và cột áp ở bước tiếp theo. Xem toàn bộ các dòng máy bơm nước đang có để biết mỗi nhóm phục vụ nguồn nước nào.

Bước 2: Tính lưu lượng và cột áp cần

Lưu lượng là lượng nước cần trong một giờ, tính bằng m³/h hoặc lít/phút, hai đơn vị đổi qua lại theo 1 m³/h = 16,67 lít/phút. Ví dụ CPM 200-3HP cho 150 lít/phút, đổi ra khoảng 9 m³/h; JET-1500 cho 90 lít/phút, đổi ra khoảng 5,4 m³/h. Khi đọc bảng thông số, đổi về cùng một đơn vị trước khi so sánh hai model, vì một bên ghi lít/phút và một bên ghi m³/h rất dễ nhìn nhầm.

Cột áp cần tính bằng mét, theo công thức tổng quát: cột áp cần bằng chênh cao cộng độ sâu hút cộng tổn thất đường ống cộng áp dư đầu vòi. Chênh cao là khoảng cách thẳng đứng từ mặt nước tới điểm dùng cao nhất, độ sâu hút là khoảng cách từ mặt nước tới vị trí đặt bơm. Tổn thất đường ống là phần cột áp mất đi do ma sát trong ống, co và van, không có hệ số cố định cho mọi nhà, vì vậy bài này chỉ nêu công thức tổng quát, cách tính chi tiết từng thành phần để ở bài riêng về tính lưu lượng và cột áp. Áp dư đầu vòi là phần áp còn lại để nước chảy mạnh ở vòi.

Lưu lượng và cột áp phải tính cùng lúc, vì một model cho lưu lượng lớn thường đi kèm cột áp thấp hơn và ngược lại. CPM 200-3HP đẩy cao 53 m, cao nhất dòng CPM; JET-1500 đẩy cao 58 m với lưu lượng 90 lít/phút. Nhu cầu thực tế quyết định cặp số cần tìm, rồi mới đối chiếu với bảng thông số. Khái niệm cơ bản về bơm đã có trong bài máy bơm nước là gì.

Bước 3: Đối chiếu họng ống và điện áp

Họng ống là kích thước đầu hút và đầu đẩy của bơm, ghi theo DN. Ống hiện có trong nhà quyết định họng ống cần chọn, vì nối ống to vào họng nhỏ hoặc ống nhỏ vào họng to đều cần phụ kiện chuyển đổi và làm thay đổi tổn thất đường ống. Hai model ví dụ ở bước sau cho thấy họng ống khác nhau rõ rệt: ISW50-160 họng DN 60×60, ISW65-125A họng DN 76×76.

Điện áp chia theo nơi dùng: 220V 1 pha cho nhà ở, 380V 3 pha cho nhà xưởng và tòa nhà dùng điện 3 pha. Điện áp phải khớp với nguồn điện sẵn có, vì đổi điện áp đồng nghĩa với đổi hạ tầng điện. Cả hai model ISW ví dụ ở bước 4 đều dùng điện 380V, vì vậy nhà ở dùng điện 220V không chọn hai model này mà tìm model cùng dải lưu lượng và cột áp nhưng chạy điện 220V.

Ghi lại họng ống và điện áp trước khi xem bảng model. Hai thông số này loại bỏ ngay những model không lắp được vào hệ thống hiện có, dù lưu lượng và cột áp của chúng có phù hợp. Ngược lại, một model có họng ống và điện áp khớp nhưng lưu lượng hoặc cột áp thiếu vẫn không dùng được, vì vậy bốn con số phải khớp cùng lúc.

Bước 4: Cùng 2,2 kW chọn khác nhau thế nào

Cùng một công suất 2,2 kW, hai model trục ngang Wilson cho hai cặp lưu lượng và cột áp khác nhau. ISW50-160 cho 11,7 m³/h và cột áp 28 m, ISW65-125A cho 22,3 m³/h và cột áp 16 m. Model thứ nhất đẩy cao hơn, model thứ hai cho lưu lượng lớn hơn, và không có model nào hơn model nào trên mọi mặt.

Cách dùng bảng là lấy lưu lượng và cột áp đã tính ở bước 2, tìm model có cả hai con số đáp ứng nhu cầu. Cần đẩy cao 25 m thì ISW50-160 phù hợp, cần lưu lượng 20 m³/h ở cột áp thấp thì ISW65-125A phù hợp. Chọn theo công suất sẽ dẫn tới chọn nhầm, vì cùng 2,2 kW mà một model đáp ứng nhu cầu và model còn lại thì không. Cả hai model đều dùng điện 380V.

Với nhu cầu lớn hơn, dòng trục ngang có model lớn nhất là máy bơm nước trục ngang Wilson ISW100-160-15KW, công suất 15 kW, lưu lượng 100 m³/h, cột áp 32 m. Đây là model trục ngang lớn nhất đã công bố, dùng khi nhu cầu vượt khỏi dải của các model 2,2 kW ở bảng trên.

Bước 5: Chọn theo loại chất lỏng và khi nào cần kỹ thuật

Loại chất lỏng quyết định vật liệu và cấu tạo bơm. Nước sạch dùng bơm thường, nước thải lẫn cặn cần bơm chuyên cho nước thải, dầu nóng cần bơm chịu được nhiệt độ của dầu. Chọn sai loại chất lỏng làm bơm nhanh hỏng dù lưu lượng và cột áp đều đúng, vì vậy loại chất lỏng phải chốt trước khi xem bảng model.

Với tòa nhà và nhà xưởng cần bơm nước sạch lên cao, dòng máy bơm Inline Wilson IRG là một lựa chọn theo chiều đứng, tiết kiệm diện tích mặt bằng. Dải lớn nhất của dòng Inline đã công bố là 1–270HP, lưu lượng 4–994 m³/h, cột áp 10–150 m, ghi rõ đây là dải lớn nhất của cả dòng, không phải thông số của một model cụ thể.

Nhờ kỹ thuật khi gặp một trong ba trường hợp: chất lỏng không phải nước sạch, cột áp cần nằm ở biên của dải đã công bố, hoặc đường ống dài nhiều nhánh. Kỹ thuật sẽ tính lại tổn thất đường ống và điểm làm việc trước khi chốt model, thay vì chọn theo ước lượng. Sau khi chốt model, các bước đặt hàng và bàn giao xem trực tiếp trên trang sản phẩm của model đó.

6. Câu hỏi thường gặp

Ba câu hỏi dưới đây là những câu thường gặp nhất khi chọn máy bơm nước, gom từ các bước trên. Nếu câu trả lời chưa khớp với trường hợp của mình, quay lại bước tương ứng để đo lại con số trước khi chốt model.

Tóm lại, thứ tự đúng là nguồn nước, lưu lượng và cột áp, họng ống và điện áp, so sánh model cùng công suất, rồi loại chất lỏng. Bỏ qua một bước là chấp nhận rủi ro chọn nhầm model, và chi phí sửa sai luôn lớn hơn thời gian đo đạc ban đầu.

Chọn máy bơm theo công suất có đủ không? Không. Cùng 2,2 kW, ISW50-160 cho 11,7 m³/h và 28 m, ISW65-125A cho 22,3 m³/h và 16 m. Công suất giống nhau nhưng lưu lượng và cột áp khác nhau, vì vậy căn cứ chọn là lưu lượng và cột áp cần, không phải kW.

Độ sâu hút 7 m, 8 m và 9 m khác nhau thế nào? Độ sâu hút là khoảng cách tối đa từ mặt nước tới bơm mà bơm còn hút được. JET hút sâu 9 m, HF-5A 50 2HP hút sâu 8 m, HF-6C 80 3HP hút sâu 7 m. Riêng HFM-6C 80 3HP chưa công bố độ sâu hút, cần xác nhận trước khi chọn cho giếng sâu.

Máy bơm nước bảo hành bao lâu? Toàn bộ dòng máy bơm nước bảo hành 12 tháng. Chưa công bố giá, vì vậy con số cần chốt trước khi liên hệ là lưu lượng, cột áp, họng ống, điện áp và loại chất lỏng.

Chọn đúng model là chọn đúng cặp lưu lượng và cột áp cho nguồn nước và chất lỏng của mình, không phải chọn công suất lớn nhất.