Motor giảm tốc trục vuông góc là gì? Khi nào dùng WPS175, ASM, F3F hay dòng H?

Trả lời ngắn: Motor giảm tốc trục vuông góc là cụm có trục ra vuông góc 90 độ với trục vào, đổi hướng truyền động ngay trong cụm nên đặt gọn sát máy khi không gian lắp hẹp. Nhóm đang bán có 5 model: WPS175 và ASM dùng hộp số trục vít, dòng H chân đế, F3F cốt đặc Hypoid và F3S cốt rỗng. Chọn model nào phụ thuộc vào tỉ số cần, công suất, kiểu trục ra và điện áp tại vị trí lắp.

1. Trục vuông góc là gì và đổi hướng truyền động ra sao

Trục vuông góc nghĩa là trục ra của hộp số vuông góc 90 độ với trục vào, tức hướng quay đổi một góc vuông ngay trong cụm. Nhờ vậy motor có thể đặt dọc theo máy trong khi trục ra vẫn nối thẳng vào thiết bị cần dẫn động, cụm đặt gọn sát tường hay sát góc xưởng mà không cần thêm bộ đổi hướng rời. Đây là điểm khác căn bản với hộp số trục song song, nơi trục ra song song với trục vào và cụm chiếm chiều dài theo hướng trục motor.

Trục ra vuông góc đạt được bằng hai kiểu hộp số chính trong nhóm đang bán: hộp số trục vít với cặp trục vít và bánh vít, và hộp số bánh răng côn với cặp bánh răng côn xoắn. Cả hai đều đổi hướng 90 độ, nhưng khác nhau ở tỉ số trong một cấp, mô-men và tổn hao truyền động. Hộp số trục vít đạt tỉ số lớn trong một cấp, hộp số bánh răng côn chịu mô-men lớn hơn và ít sinh nhiệt hơn khi chạy liên tục. Nhóm trục vuông góc của Tiến Phát có 5 model, tất cả đều có trục ra vuông góc, nhưng mỗi model dùng một kiểu hộp số và một kiểu trục ra khác nhau, nên cần đối chiếu từng model thay vì chọn chung cả nhóm.

2. 5 model trong nhóm trục vuông góc

Nhóm trục vuông góc gồm 5 sản phẩm, đối chiếu nhanh dưới đây rồi đọc chi tiết từng model ở các mục sau. Hộp số trục vít WPS175 Winston có tỉ số 1/10 tới 1/60, vỏ gang, kiểu lắp chân đế, có sẵn tại kho TP.HCM. Hộp số ASM của Chenta cũng dùng hộp số trục vít với tỉ số 1/10 tới 1/60 như WPS175. Dòng H chân đế của Houle có công suất 100W tới 3700W, tỉ số 1/5 tới 1/240, điện áp 220V tới 380V, cấp bảo vệ IP54. Hộp số F3F cốt đặc Hypoid có công suất 15W tới 3700W, tỉ số 1/5 tới 1/150, điện áp 220V tới 380V, cấp bảo vệ IP54. Hộp số F3S cốt rỗng có công suất 100W tới 3700W, tỉ số 1/5 tới 1/150, cấp bảo vệ IP54, điện áp chưa công bố.

Điểm chung của cả 5 model là trục ra vuông góc và chưa công bố mô-men hay tốc độ đầu ra theo từng cấu hình, nên khi chọn vẫn cần kỹ thuật đối chiếu sau khi chốt tải và tỉ số. Điểm khác nhau nằm ở kiểu hộp số, kiểu trục ra và điện áp. WPS175 và ASM là trục vít, dòng H là bánh răng với kiểu lắp chân đế, F3F và F3S là bánh răng Hypoid với hai kiểu trục ra đối nhau. Công suất đã công bố lớn nhất của nhóm là 3700W, nhỏ hơn nhiều so với dòng tải nặng tới 5366kW, nên nhóm này hợp với tải vừa và nhỏ, không phải tải rất lớn.

3. WPS175 và ASM: hộp số trục vít 90 độ

WPS175 và ASM là hai model dùng hộp số trục vít trong nhóm, cùng có tỉ số 1/10 tới 1/60 và trục ra vuông góc. Hộp số trục vít dùng cặp trục vít và bánh vít ăn khớp, đạt tỉ số lớn trong một cấp duy nhất nên cụm ngắn và gọn, hợp với máy cần tốc độ ra chậm mà không gian lắp hẹp. WPS175 của Winston có vỏ gang, kiểu lắp chân đế, có sẵn tại kho TP.HCM nên lắp ngay được khi máy đang dừng chờ thay thế. ASM của Chenta có cùng dải tỉ số 1/10 tới 1/60, là lựa chọn cùng nhóm khi cần đối chiếu thêm về giá và thời gian giao hàng.

Điểm cần lưu ý là ma sát trượt giữa trục vít và bánh vít lớn hơn ma sát lăn giữa các cặp bánh răng, nên hiệu suất thấp hơn và sinh nhiệt nhiều hơn khi chạy liên tục ở tải lớn. Vì vậy WPS175 và ASM hợp nhất với máy chạy không liên tục hoặc tải vừa, ví dụ băng tải ngắn đặt sát tường hay máy khuấy nhỏ đặt trong góc xưởng. Tải rất lớn và chạy liên tục nhiều giờ thì xem hộp số bánh răng trong nhóm tải nặng thay vì trục vít. Công suất motor ghép của WPS175 và ASM hiện chưa công bố, nên khi chốt hai model này thì gửi tải và tốc độ ra cần cho kỹ thuật để đối chiếu cấu hình phù hợp.

4. F3F cốt đặc và F3S cốt rỗng: chọn theo trục máy

F3F và F3S là cặp model cùng họ Houle, cùng có công suất tới 3700W và tỉ số 1/5 tới 1/150, khác nhau ở kiểu trục ra. Hộp số F3F cốt đặc Hypoid có trục đặc nhô ra khỏi thân hộp số, nối với máy bằng khớp nối hay puli, hợp với máy đã có trục ra riêng để nối. Hộp số F3S cốt rỗng có trục ra rỗng, luồn trực tiếp lên trục máy sẵn có, hợp với máy đã có sẵn trục dẫn động và cần lắp nhanh không qua khớp nối trung gian. Chọn sai kiểu trục thì cụm không lắp vừa dù tỉ số và công suất đã đúng, nên đây là điểm chốt đầu tiên khi đối chiếu hai model này.

Về điện áp, F3F đã xác nhận dùng 220V tới 380V, cấp bảo vệ IP54. F3S cũng có cấp bảo vệ IP54 nhưng điện áp chưa công bố, nên trước khi chốt F3S cần xác nhận điện áp tại vị trí lắp với kỹ thuật. Cả hai đều dùng hộp số bánh răng Hypoid, tức bánh răng côn dạng Hypoid cho trục ra vuông góc, chịu mô-men tốt hơn trục vít khi chạy liên tục. Tốc độ đầu ra và mô-men theo từng cấu hình của cả hai model hiện chưa công bố, nên sau khi chốt kiểu trục thì gửi tải và tốc độ ra cần cho kỹ thuật đối chiếu. Bài cấp bảo vệ IP là gì giải thích IP54 nghĩa là gì, bài này không dạy lại.

5. Dòng H chân đế và khi nào dùng trục vuông góc

Dòng H chân đế của Houle là model thứ năm trong nhóm, công suất 100W tới 3700W, tỉ số 1/5 tới 1/240, điện áp 220V tới 380V, cấp bảo vệ IP54. Dòng H lắp chân đế, tức cụm đứng trên mặt phẳng bằng bốn chân bắt bu lông, hợp với máy có mặt lắp ngang. Tỉ số 1/5 tới 1/240 là dải tỉ số rộng nhất trong nhóm, nên dòng H khoanh được nhiều tốc độ ra hơn WPS175 và ASM. Cùng họ Houle còn có nhóm GH và GV, nhưng GH và GV không thuộc nhóm trục vuông góc: GH chân đế G3L có tỉ số 1/3 tới 1/250, GV mặt bích G3V có tỉ số 1/3 tới 1/200.

Chọn trục vuông góc thay vì trục song song khi vị trí lắp hẹp theo chiều dài và cần đổi hướng truyền động 90 độ: băng tải ngắn đặt sát tường, máy đặt trong góc xưởng, hay cơ cấu cần gấp khúc đường truyền động. Chọn trục song song thay vì trục vuông góc khi tải lớn, máy chạy liên tục nhiều giờ và cần mô-men lớn, vì các dòng tải nặng trục song song như EF có mô-men tối đa tới 32.000 N.m, EK tới 50.000 N.m, EH và EB tới 900 kN.m, vượt xa dải của nhóm trục vuông góc. Bài các loại motor giảm tốc so sánh đủ 6 nhóm để đối chiếu trước khi chốt.

6. Câu hỏi thường gặp

Trục vuông góc có yếu hơn trục song song không?

Không hẳn, vì độ mạnh phụ thuộc vào dải model chứ không phụ thuộc vào hướng trục. Nhóm trục vuông góc đang bán có công suất đã công bố tối đa 3700W, trong khi nhóm tải nặng trục song song có dòng tới 5366kW và mô-men tối đa tới 900 kN.m. Tải vừa và nhỏ thì trục vuông góc đủ dùng và gọn hơn, tải rất lớn thì xem nhóm tải nặng.

F3F và F3S khác nhau ở điểm nào?

Khác ở kiểu trục ra: F3F cốt đặc có trục đặc nhô ra, nối máy bằng khớp nối hay puli; F3S cốt rỗng có trục ra rỗng, luồn trực tiếp lên trục máy sẵn có. Cả hai cùng công suất tới 3700W, cùng tỉ số 1/5 tới 1/150, cùng cấp bảo vệ IP54. F3F đã xác nhận điện áp 220V tới 380V, F3S chưa công bố điện áp.

IP54 nghĩa là gì?

IP54 là cấp bảo vệ của vỏ hộp số và motor chống bụi và nước bắn, áp dụng cho dòng H, F3F và F3S trong nhóm này. Chi tiết từng chữ số trong IP54 xem bài cấp bảo vệ IP là gì, bài này chỉ ghi cấp bảo vệ đã công bố của từng model.

WPS175 có sẵn kho không?

Có, WPS175 có sẵn tại kho TP.HCM nên lắp ngay được khi máy đang dừng chờ thay thế. Các model còn lại trong nhóm thì đối chiếu thời gian giao hàng với kỹ thuật trước khi chốt, vì công suất motor ghép và thời gian giao hàng của ASM, dòng H, F3F và F3S chưa công bố chung trong bài này.

Mở trang danh mục con motor giảm tốc trục vuông góc để đối chiếu đủ 5 model trước khi quyết định.