Cách tính số lượng quạt HVLS cho nhà xưởng và bố trí vị trí đặt quạt

Xưởng của bạn cần mấy quạt HVLS? Chỉ cần một phép chia: diện tích cần làm mát chia cho diện tích phủ của một quạt, rồi làm tròn lên. Xưởng 1.800 m² dùng quạt phủ 1.000 m² thì cần 2 quạt — không phải 1,8 quạt.

Nhưng con số đó mới là một nửa câu chuyện: đặt sai vị trí thì vẫn có góc nóng, góc mát. Bài viết này hướng dẫn 3 bước tính, bảng tra diện tích phủ của 13 model Winston, cách bố trí vị trí, và 2 ví dụ cho xưởng 1.800 m² và 3.000 m².

3 bước tính số quạt HVLS cho nhà xưởng

Công thức chỉ có một dòng:

Số quạt = Diện tích cần làm mát (m²) ÷ Diện tích phủ của 1 quạt (m²), làm tròn lên

Sai số thường nằm ở hai chỗ: đo sai diện tích cần làm mát, và làm tròn xuống cho đỡ tốn quạt.

Bước 1: Đo diện tích CẦN làm mát

Chỉ tính khu vực có người làm việc; kho chứa ít người qua lại hay góc để vật tư không tính vào. Ví dụ xưởng 2.000 m² nhưng khu làm việc thực tế 1.800 m² thì tính trên 1.800 m². Không có bản vẽ thì đo dài × rộng từng khu rồi cộng lại; xưởng chữ L hay chữ U thì chia thành các hình chữ nhật nhỏ.

Bước 2: Chia cho diện tích phủ của 1 quạt

Diện tích phủ là diện tích tối đa một quạt làm mát được, tra ở bảng mục 2. Ví dụ 1.800 ÷ 1.000 = 1,8 quạt; 2.500 ÷ 1.100 = 2,27 quạt.

Bước 3: Làm tròn lên — không bao giờ làm tròn xuống

1,8 quạt thì lấy 2 quạt; 2,27 quạt thì lấy 3 quạt. Phần dư ra sau khi làm tròn (2 quạt phủ 2.000 m² cho xưởng 1.800 m², dư 200 m²) là biên độ để gió phủ đều tới rìa xưởng. Kết quả 3 bước chỉ là ước tính; số chốt sau khảo sát thực tế.

Bảng tra diện tích phủ của 13 model quạt HVLS Winston

Bảng dưới đây tổng hợp diện tích phủ đã công bố của cả 13 model quạt trần công nghiệp HVLS Winston, lấy đúng theo trang sản phẩm đã xuất bản.

Lưu ý: TPU-5300 (5,3 m) phủ 980 m², thấp hơn TPU-5200 (5,2 m) phủ 1.000 m² — đúng theo số đã công bố. Chọn quạt phải tra bảng, không đoán theo sải cánh. TPU-8000 chưa công bố diện tích phủ nên không dùng model này để tính; cần kỹ thuật xác nhận trước khi chốt.

Cách dùng bảng: xưởng nhỏ khoảng 400 m² chỉ cần 1 quạt HVLS 2.6m cho xưởng nhỏ (phủ 400 m²). Xưởng lớn thì chia diện tích cho từng mức phủ rồi so sánh hai phương án như ví dụ ở mục 5.

Bố trí vị trí đặt quạt: khoảng cách và vùng chết

Tính đúng số quạt mà đặt sai vị trí thì vẫn có chỗ nóng, chỗ mát. Vùng phủ của một quạt HVLS gần như một hình tròn dưới sàn — 1.000 m² có đường kính khoảng 36 m, 400 m² khoảng 23 m, 1.600 m² khoảng 45 m.

• Hai quạt cạnh nhau phải để vùng phủ chồng lấn một phần. Khoảng cách giữa hai tâm quạt nên nhỏ hơn đường kính vùng phủ, để không còn khe gió yếu ở giữa. Khoảng chồng lấn 10–20% đường kính chỉ là khoảng tham khảo khi lập mặt bằng.
• Không đặt quạt sát tường. Tường chặn một phía thì vùng đó mất gió. Khoảng cách từ tâm quạt tới tường nên ít nhất bằng một nửa khoảng cách giữa hai quạt.
• Không bố trí vị trí làm việc chính ở vùng chết: khe giữa hai vùng phủ không chồng lấn, sát tường và ngay sau máy cao chắn gió.

Xưởng dài thì xếp quạt thành một hàng dọc chiều dài, cách đều nhau.

Chú ý: quạt đặt sát tường trong hình là ví dụ sai cần tránh — vùng phủ bị tường chặn, góc xa không có gió.

Điều chỉnh khi xưởng có vách ngăn, cầu trục và máy móc

Công thức chia diện tích chỉ đúng khi gió đi được tự do. Bốn trường hợp dưới đây làm thay đổi cách bố trí, thậm chí thay đổi số lượng quạt.

Vách ngăn chia xưởng thành nhiều khu

Gió không đi xuyên qua vách nên mỗi khu tính riêng. Ví dụ xưởng 1.800 m² chia thành khu 1.200 m² và khu 600 m² thì tính riêng từng khu, không cộng chung rồi chia.

Cầu trục chạy trên cao

Quạt phải đặt ngoài hành trình của cầu trục, hoặc chọn sải cánh nhỏ hơn. Khi đo chiều cao trần, tính theo điểm thấp nhất của cầu trục, không phải trần nhà.

Máy móc cao chắn cột gió

Máy cao trên 3 m đặt ngay dưới quạt sẽ chắn cột gió, tạo vùng lặng ngay sau máy. Dời quạt sang vị trí trống trên trần, hoặc bổ sung quạt nhỏ cho khu vực đó.

Khu vực làm mát tập trung

Dây chuyền đông công nhân cần gió đều hơn khu kho chứa. Bố trí quạt ưu tiên khu đông người; khu tập trung nhỏ và tách biệt thì dùng quạt nhỏ cho riêng khu đó.

Ví dụ hoàn chỉnh: xưởng 1.800 m² và xưởng 3.000 m²

Hai ví dụ dưới đây giả định xưởng mở, không vách ngăn, trần 5 m, không cầu trục.

Xưởng 1.800 m² — phương án 1: 2 quạt lớn

Chọn quạt phủ 1.000 m²: 1.800 ÷ 1.000 = 1,8 → làm tròn lên 2 quạt, tổng phủ 2.000 m², dư 200 m². Dùng quạt HVLS 5.2m phủ 1.000 m² cho phương án này, bố trí 2 quạt thành một hàng dọc chiều dài xưởng. Tổng công suất danh định 2 × 1,1 = 2,2 kW.

Xưởng 1.800 m² — phương án 2: 3 quạt nhỏ

Chọn quạt phủ 600 m²: 1.800 ÷ 600 = 3 đúng, lấy 3 quạt, tổng phủ 1.800 m² vừa đủ không dư. Tổng công suất danh định 3 × 0,6 = 1,8 kW.

Xưởng 3.000 m² — phương án 1: 3 quạt 6.2m

Chọn quạt phủ 1.100 m²: 3.000 ÷ 1.100 = 2,73 → làm tròn lên 3 quạt, tổng phủ 3.300 m², dư 300 m². Tổng công suất danh định 3 × 1,5 = 4,5 kW.

Xưởng 3.000 m² — phương án 2: 2 quạt 8m

Chọn quạt phủ 1.600 m²: 3.000 ÷ 1.600 = 1,88 → làm tròn lên 2 quạt, tổng phủ 3.200 m², dư 200 m². Tổng công suất danh định 2 × 1,5 = 3,0 kW.

Cùng một diện tích, phương án ít quạt lớn gọn hơn, phương án nhiều quạt nhỏ đều gió hơn.

Khi nào cần kỹ thuật khảo sát lại

Tự tính theo bài này đủ để lập phương án và dự trù số quạt, nhưng 6 trường hợp sau nên dừng lại để kỹ thuật khảo sát trước khi chốt số lượng:

• Trần thấp hơn 4 m hoặc cao hơn 6 m — ngoài khoảng chiều cao lắp đặt đã công bố.
• Xưởng có cầu trục — cần xác nhận hành trình cầu trục và khoảng trống thực tế cho cánh quạt.
• Xưởng chia nhiều khu bằng vách ngăn, hoặc mặt bằng hình chữ L, chữ U — tính riêng từng khu.
• Khu vực làm mát tập trung khác biệt lớn — dây chuyền đông người nằm cạnh kho trống.
• Cần số lượng chính xác để thi công — khảo sát xác nhận chiều cao trần, kết cấu treo và nguồn điện.
• Xưởng đã có quạt cũ cần thay hoặc bổ sung — kiểm tra quạt cũ và vị trí treo cũ có tái sử dụng được không.

Khảo sát giúp chốt đúng số lượng ngay từ đầu: thừa quạt thì tốn chi phí, thiếu quạt thì nóng cục bộ và phải bổ sung sau.

Câu hỏi thường gặp

Xưởng 500 m² cần mấy quạt HVLS?

500 ÷ 400 = 1,25 → 2 quạt phủ 400 m²; hoặc 1 quạt phủ 600 m² vì 600 m² đã lớn hơn 500 m².

Có nên chọn quạt to hơn để giảm số lượng?

Được nếu xưởng thoáng, trần đủ cao và không có vách ngăn. Nhưng quạt to đặt sai vị trí vẫn để lại vùng chết.

Tính theo diện tích sàn hay thể tích xưởng?

Theo diện tích sàn, vì diện tích phủ công bố theo m² sàn. Chiều cao trần ảnh hưởng tới hiệu quả — khoảng lắp đặt công bố là 4–6 m — nhưng không đổi công thức.

Diện tích phủ 1.000 m² có nghĩa là đứng đâu cũng mát như nhau?

Không. Gió mạnh nhất dưới tâm quạt và yếu dần ra rìa. Đó là lý do phải bố trí các vùng phủ chồng lấn một phần.

Tính được số quạt chỉ là bước đầu — bước tiếp theo là đối chiếu sải cánh với chiều cao trần và mặt bằng theo bảng tra ở mục 2, rồi nhờ kỹ thuật khảo sát để chốt số lượng cuối cùng.