Máy bơm tăng áp là gì? Khi nào cần và chọn thế nào cho đúng?
Trả lời ngắn: Máy bơm tăng áp là thiết bị tăng áp lực cho đường ống nước đã có sẵn nước, dùng khi vòi sen, máy giặt hay vòi bếp chảy yếu vì áp lực nước máy không đủ. Bơm tăng áp không hút nước từ giếng khoan và không đẩy nước lên cao nhiều tầng như bơm đẩy cao hay bơm hỏa tiễn. Trong dòng Wilson của Tiến Phát, nhóm dân dụng chạy điện 220V 1 pha phù hợp nhất cho việc tăng áp trong nhà ở: dòng CPM đẩy cao 35–53 m, dòng JET vừa hút sâu 9 m vừa đẩy cao 48–58 m, dòng HF cho lưu lượng lớn tới 1.300 lít/phút. Chọn đúng bơm tăng áp là chọn đúng cột áp cần và lưu lượng cần, không phải chọn công suất lớn nhất. Toàn bộ dòng máy bơm nước bảo hành 12 tháng, chưa công bố giá.
1. Máy bơm tăng áp là gì
Máy bơm tăng áp là máy bơm gắn vào đường ống cấp nước để tăng áp lực của dòng nước đang chảy trong ống. Nước đã có sẵn trong ống nhờ áp lực nước máy hoặc nhờ bồn chứa đặt cao, bơm chỉ làm một việc là đẩy áp lực đó lên cao hơn để nước chảy mạnh hơn ở vòi. Vì vậy điều kiện đầu tiên để dùng bơm tăng áp là đường ống phải có nước, bơm không tự tạo ra nước.
Vị trí lắp thường gặp là sau bồn chứa trên mái hoặc trên đường ống cấp chính vào nhà, đoạn trước khi ống chia ra các điểm dùng. Lắp đúng vị trí thì toàn bộ vòi trong nhà cùng được tăng áp, lắp sai thì chỉ một vài điểm được hưởng.
Điểm dễ nhầm nhất là coi bơm tăng áp như bơm hút giếng. Bơm tăng áp không hút được nước từ giếng khoan hay bể ngầm sâu, vì nhiệm vụ của nó là tăng áp cho nước đã có sẵn. Giếng khoan cần bơm hỏa tiễn thả chìm, bể ngầm sâu cần bơm đẩy cao có độ sâu hút đủ, hai trường hợp này nói rõ ở mục 3 và mục 4.
2. Dấu hiệu nhà bạn cần bơm tăng áp
Dấu hiệu rõ nhất là vòi sen chảy yếu dù đã mở hết cỡ, nước ra thành dòng nhỏ. Máy giặt báo thiếu nước hoặc chạy lâu hơn bình thường cũng là dấu hiệu, vì máy giặt cần đủ áp lực để cấp nước đúng lưu lượng. Bình nóng lạnh không đánh lửa hoặc nước nóng ra yếu cũng thường do áp lực đầu vào không đủ.
Nhà ở cuối đường ống cấp nước của khu vực thường yếu hơn nhà đầu nguồn, nhất là giờ cao điểm khi nhiều nhà cùng dùng nước. Nhà nhiều tầng cũng hay yếu ở tầng trên vì nước phải đi xa hơn và cao hơn, trong khi tầng trệt vẫn chảy bình thường. Dùng nhiều điểm cùng lúc, ví dụ hai phòng tắm mở cùng lúc, làm áp lực tụt hẳn so với chỉ mở một vòi.
Cách kiểm tra nhanh là mở một vòi rồi mở thêm vòi thứ hai, nếu lưu lượng ở vòi thứ nhất giảm rõ rệt thì hệ thống đang thiếu áp. Nếu áp lực đủ mà nước vẫn yếu, nguyên nhân có thể là ống tắc hoặc cặn bám trong vòi, vệ sinh ống và lưới lọc vòi trước khi nghĩ tới bơm tăng áp.
3. Bơm tăng áp khác bơm đẩy cao và bơm hỏa tiễn thế nào
Ba loại bơm này phục vụ ba nguồn nước khác nhau. Bơm tăng áp phục vụ đường ống đã có nước và có sẵn áp lực. Bơm đẩy cao phục vụ bể ngầm hoặc bồn chứa, hút nước từ mặt nước rồi đẩy lên cao. Bơm hỏa tiễn phục vụ giếng khoan, thả chìm xuống giếng và đẩy nước từ sâu dưới đất lên mặt đất. Nhầm nguồn nước là nhầm loại bơm, dù công suất có giống nhau.
| Loại bơm | Nguồn nước | Hút sâu | Cột áp đã công bố | Ví dụ model |
|---|---|---|---|---|
| Bơm tăng áp | Đường ống có sẵn nước | Không hút giếng | Tùy model dân dụng, CPM tới 53 m | CPM 200-3HP |
| Bơm đẩy cao | Bể ngầm, bồn chứa | JET hút sâu 9 m | JET tới 58 m, CPM tới 53 m | JET-1500 |
| Bơm hỏa tiễn | Giếng khoan | Thả chìm, không hút | 4SD tới 120 m, 4SKM 15–115 m | 4SD |
Bơm tăng áp không thay được bơm đẩy cao, vì bơm tăng áp không hút được nước từ bể ngầm sâu. Ngược lại, bơm đẩy cao cũng không thay được bơm tăng áp trên đường ống nước máy. Chọn đúng là chọn theo nguồn nước trước, theo cột áp và lưu lượng sau.
Khái niệm chung về các loại bơm đã có trong bài máy bơm nước là gì. Khi đã rõ nguồn nước của mình, sang mục 4 để đối chiếu cột áp và lưu lượng với bảng thông số đã công bố.
4. Chọn bơm tăng áp theo cột áp và lưu lượng cần
Cột áp cần là chiều cao từ bơm tới điểm dùng cao nhất cộng tổn thất đường ống và áp dư đầu vòi. Nhà một hai tầng cần cột áp thấp hơn nhà ba bốn tầng, vì vậy không có một model tăng áp chung cho mọi nhà. Dòng CPM đẩy cao 35–53 m, trong đó model máy bơm nước dân dụng Wilson CPM 200-3HP cho 150 lít/phút và đẩy cao 53 m, cao nhất dòng CPM. Dòng JET đẩy cao 48–58 m, trong đó model máy bơm nước dân dụng Wilson JET-1500 2HP cho 90 lít/phút và đẩy cao 58 m. Hai model này là hai lựa chọn đẩy cao nhất của nhóm dân dụng.
Lưu lượng cần tính theo số điểm dùng nước có thể mở cùng lúc. Mỗi điểm dùng thêm là thêm lưu lượng, vì vậy nhà hai phòng tắm dùng cùng lúc cần lưu lượng lớn hơn nhà chỉ dùng một vòi tại một thời điểm. Đối chiếu với số đã công bố: CPM 200-3HP cho 150 lít/phút, JET-1500 cho 90 lít/phút. Khi cần lưu lượng lớn mà cột áp không cao, dòng HF cho lưu lượng 600–1.300 lít/phút với cột áp 13–22 m, trong đó HF-6C 80 3HP cho 1.300 lít/phút và cột áp 18,5 m. Lưu lượng lớn và cột áp cao không đi cùng nhau trên một model, phải chốt cặp số cần trước rồi mới tìm model.
Công suất tính bằng kW không phải căn cứ chọn. Dòng dân dụng có công suất 0,75–2,2 kW, cùng 2,2 kW mà CPM 200-3HP và HF-6C 80 3HP cho lưu lượng và cột áp khác nhau hoàn toàn. Cách chọn đúng đã có trong bài cách chọn máy bơm nước, trong đó ví dụ cùng 2,2 kW của hai model trục ngang cho thấy rõ điều này.
5. Chọn theo nguồn nước và điện áp
Nguồn nước quyết định loại bơm trước khi bàn tới model. Nước máy có sẵn áp lực trong ống thì dùng bơm tăng áp gắn trên đường ống. Bể ngầm hoặc bồn chứa đặt thấp thì dùng bơm đẩy cao hút từ mặt nước, dòng JET hút sâu 9 m là lựa chọn khi mặt nước không sâu hơn 9 m. Giếng khoan thì dùng bơm hỏa tiễn thả chìm. Nước thải lẫn cặn thì dùng bơm chìm chuyên cho nước thải, không dùng bơm dân dụng.
Điện áp của nhóm dân dụng phần lớn là 220V 1 pha, khớp với điện nhà ở thông thường (riêng dòng HFM chạy 380V 3 pha). Nhóm công nghiệp chạy 380V 3 pha, dùng cho nhà xưởng và tòa nhà có điện 3 pha. Điện áp phải khớp với nguồn điện sẵn có, vì đổi điện áp đồng nghĩa với đổi hạ tầng điện. Toàn bộ các dòng máy bơm nước dân dụng của Tiến Phát gồm CPM, HF, HFM và JET; trong đó CPM, HF và JET chạy điện 220V 1 pha, riêng HFM chạy 380V 3 pha.
Họng ống là kích thước đầu hút và đầu đẩy của bơm, ghi theo DN. Ống hiện có trong nhà quyết định họng ống cần chọn, khác cỡ thì cần phụ kiện chuyển đổi. Ghi lại họng ống và điện áp trước khi xem bảng model, hai thông số này loại bỏ ngay những model không lắp được vào hệ thống hiện có.
6. Câu hỏi thường gặp
Năm câu hỏi dưới đây là những câu thường gặp nhất về máy bơm tăng áp, gom từ các mục trên.
Máy bơm tăng áp có hút được nước giếng khoan không? Không. Bơm tăng áp chỉ tăng áp cho nước đã có sẵn trong đường ống, không hút được nước từ giếng. Giếng khoan cần bơm hỏa tiễn thả chìm, giếng nông dưới 9 m có thể dùng bơm JET đặt cạn.
Nhà 4 tầng dùng bơm tăng áp được không? Được nếu cột áp cần nằm trong dải đã công bố của nhóm dân dụng: CPM 200-3HP đẩy cao 53 m, JET-1500 đẩy cao 58 m. Tính cột áp cần rồi đối chiếu, nếu vượt dải dân dụng thì chuyển sang bơm trục ngang hoặc Inline.
Bơm tăng áp và bơm đẩy cao khác nhau thế nào? Bơm tăng áp tăng áp lực cho nước đã có sẵn trong ống, không hút giếng. Bơm đẩy cao hút nước từ bể ngầm hoặc bồn chứa rồi đẩy lên cao, dòng JET hút sâu 9 m.
Bơm tăng áp dùng điện bao nhiêu? Nhóm dân dụng phần lớn chạy 220V 1 pha (riêng HFM chạy 380V 3 pha), khớp điện nhà ở. Nhóm công nghiệp chạy 380V 3 pha.
Bơm tăng áp bảo hành bao lâu? Toàn bộ dòng máy bơm nước bảo hành 12 tháng, chưa công bố giá.
Tóm lại, tăng áp là giải pháp cho đường ống có nước mà thiếu áp, không phải giải pháp cho giếng khoan hay bể ngầm sâu. Chốt đúng nguồn nước, cột áp cần và lưu lượng cần rồi mới chọn model.
