Cách đo gối đỡ cũ để thay đúng: 5 con số phải đo

Trả lời ngắn: Muốn thay đúng gối đỡ cũ, cần đo đủ 5 con số trên gối cũ: đường kính trục, cao gối, mã vòng bi, dài gối và rộng chân đế. Thiếu một số là có thể chọn sai model, vì nhiều model chung một con số mà khác các con số còn lại. Ví dụ cùng trục 38 mm có 2 model khác cao gối, nên chỉ biết trục là chưa đủ. Đo xong, gửi đủ 5 số đo kèm ảnh gối cũ để kỹ thuật đối chiếu trước khi chốt. Định nghĩa chung xem bài gối đỡ ngâm dầu là gì; toàn bộ 14 model Winston xem tại trang gối đỡ ngâm dầu.

1. 5 con số phải đo là gì?

Người mua gối đỡ ngâm dầu thường thay một gối cũ trên máy đang chạy, nên gối mới phải lắp vừa trục cũ, vừa bệ máy cũ và có tim trục thẳng với máy cũ. Cách chọn đúng bắt đầu từ 5 con số đo trên chính gối cũ đang cần thay.

Dòng Winston có 14 model, trục 28–85 mm, cao gối 80–375 mm, vỏ gang, bảo hành 12 tháng.

2. Số 1 — Đo đường kính trục bằng thước kẹp

Đường kính trục là số đo quan trọng nhất: trục sai một cỡ là gối mới không lắp được. Đo trục thực tế trên máy, không đo theo tem hay trí nhớ, không suy trục từ mã vòng bi.

Bước 1 — Lau sạch trục. Lau sạch dầu mỡ và bụi tại vị trí gối ôm, vì trục bám dầu dày làm thước kẹp trượt và số đo lệch.

Bước 2 — Kẹp thước vào đúng vị trí gối ôm. Đặt 2 hàm kẹp ôm sát trục tại đoạn trục nằm trong gối, vuông góc với trục, siết nhẹ vừa đủ.

Bước 3 — Đọc và ghi số đo. Đọc số trên thước kẹp, ghi kèm đơn vị mm, rồi đo lại ở vị trí khác để kiểm tra trục mòn không đều.

Lưu ý: 6 model đặt theo 2 cỡ trục, bắt buộc đo trục thực tế trước khi chốt. H-140-6312 và H-140-6312N có trục 48 hoặc 42 mm; GH-140-6314 có trục 55 hoặc 60 mm; GH-180-6316N có trục 65 hoặc 70 mm; LK-250-22312 và LK-250-6312 có trục 55 hoặc 60 mm. Chữ “hoặc” nghĩa là cỡ trục đặt theo trục thực tế của khách, không phải 2 mã con riêng.

3. Số 2 — Đo cao gối: chiều cao từ mặt đế tới tâm trục

Cao gối là chiều cao từ mặt đế gối tới tâm trục, quyết định tim trục của gối mới có thẳng với máy cũ hay không. Cao gối sai thì trục mới lệch tim, máy chạy rung, vòng bi mau hỏng, dù trục đã đúng.

Cách đo: đặt thước thẳng đứng trên mặt đế gối, đo lên tới tâm trục. Gối đã tháo khỏi máy thì đo từ mặt đáy chân đế tới tâm lỗ trục; gối còn lắp trên máy thì đo từ mặt bệ máy tới tâm trục. Con số này là số giữa trong tên model: H-80-6309 cao 80 mm, H-115-6310 cao 115 mm.

Ví dụ dễ nhầm nhất toàn dòng: gối đỡ ngâm dầu H-80-6309 và gối đỡ ngâm dầu H-115-6310 cùng trục 38 mm, nhưng cao gối 80 mm so với 115 mm, mã bi 6309 so với 6310, trọng lượng 19,5 kg so với 27,5 kg. Hai model này nhìn gần như giống nhau, chỉ khác chiều cao. Chỉ đo trục rồi đặt theo trục 38 mm là có một nửa cơ hội chọn sai — bắt buộc đo cao gối mới phân biệt được cặp này. Đừng đo cao toàn bộ gối: cao toàn bộ gồm cả nắp trên, lớn hơn cao gối thật.

4. Số 3 — Đọc mã vòng bi dập trên bi cũ

Mã vòng bi là số cuối trong tên model gối, ví dụ 6309 trong H-80-6309. Đọc đúng mã bi là chốt được đúng model khi trục và cao gối đã giống nhau.

Bước 1 — Tháo nắp gối. Mở nắp vỏ gối khi máy đã dừng hẳn và nguội.

Bước 2 — Lau sạch vành bi. Lau sạch dầu trên vành ngoài vòng bi. Mã bi được dập nổi hoặc khắc trên vành bi, là dãy 4 hoặc 5 chữ số, ví dụ 6308, 6312, 22312, 22320.

Bước 3 — Đọc mã dưới đèn pin. Soi đèn pin xiên góc vào vành bi để tìm dãy số. Mã dập có thể mờ do dầu bám lâu ngày. Đọc từng chữ số, ghi đầy đủ, không đoán chữ số mờ. Nếu mã mờ quá không đọc được, chụp ảnh cận cảnh vành bi gửi kèm để kỹ thuật đối chiếu.

Dòng Winston dùng 2 họ vòng bi: bi rãnh sâu dãy 6300 (6308, 6309, 6310, 6312, 6314, 6316) cho 10 model, và bi tang trống tự lựa dãy 22xxx (22312, 22314, 22316, 22320) cho 4 model họ LK. Cùng cao gối 250 mm có 2 mã bi khác nhau: LK-250-22312 dùng bi 22312, LK-250-6312 dùng bi 6312, dài trục 108 mm, 102 kg. Lưu ý: mã bi không cho biết đường kính trục — mã bi 6308 có lỗ trong tiêu chuẩn 40 mm, nhưng trục đã công bố của H-80-6308 là 28 mm.

5. Số 4 và số 5 — Đo dài gối và rộng chân đế

Dài gối và rộng chân đế quyết định gối mới có lắp vừa chỗ cũ hay không. Trục, cao gối và mã bi đúng mà lỗ bắt không khớp bệ máy thì vẫn phải sửa bệ.

Số 4 — Dài gối. Dùng thước dây đo chiều dài vỏ gối theo hướng dọc trục, ghi số đo bằng mm. Đối chiếu: H-140-6312 và H-140-6312N dài 690 mm; nhóm LK-250 dài 1050 mm; LK-280-6316 dài 1140 mm theo bản vẽ Winston.

Số 5 — Rộng chân đế. Đo chiều rộng chân đế theo hướng ngang trục, đồng thời đo khoảng cách giữa 2 lỗ bắt bu lông. Rộng chân đế cho biết gối có đặt vừa bệ máy hay không, khoảng cách lỗ bắt cho biết có dùng lại lỗ bắt cũ hay không. Ví dụ: H-140-6312 chân đế 295 mm, H-140-6312N chân đế 300 mm; nhóm LK-250 chân đế 460 mm; LK-280-6316 chân đế 510 mm theo bản vẽ Winston.

Lỗi hay gặp là chỉ đo rộng chân đế mà quên đo khoảng cách lỗ bắt. Chân đế vừa mà lỗ bắt lệch vài mm là bu lông không xỏ được, phải khoan lại bệ máy. Khi gửi số đo, ghi cả 2 số: rộng chân đế và khoảng cách tâm 2 lỗ bắt. LK-280-6316 có dài trục 140 mm; trọng lượng model này chưa công bố.

6. Gối cũ mất tem thì đo gì? Gửi ảnh và 5 số đo thế nào?

Gối chạy nhiều năm thường mất tem hoặc tem mờ. Mất tem không có nghĩa là không thay được: 5 con số đo trên gối cũ là thông tin thay cho tem.

Đo theo thứ tự ưu tiên sau. Trước hết đo trục và cao gối, vì 2 số này thu hẹp từ 14 model xuống còn 1 hoặc 2 model. Sau đó đọc mã vòng bi, vì mã bi chốt đúng model trong nhóm còn lại. Cuối cùng đo dài gối và rộng chân đế kèm khoảng cách lỗ bắt. Ghi đủ 5 số vào một tin nhắn duy nhất, kèm đơn vị mm.

Chụp ảnh gối cũ gửi kèm. Chụp 3 góc: toàn cảnh gối trên máy, cận cảnh nắp gối và trục, cận cảnh chân đế. Chụp dưới ánh sáng tốt sau khi lau sạch dầu bám. Nếu mã bi mờ, chụp thêm ảnh cận cảnh vành bi.

Gửi 5 số đo để kỹ thuật đối chiếu trước khi chốt model. Gửi đủ 5 số đo kèm ảnh gối cũ, kỹ thuật đối chiếu với bảng 14 model và xác nhận model đúng trước khi chốt. Cách này tránh sai sót thường gặp là đặt theo trí nhớ hoặc theo một con số duy nhất.

Đo xong 5 con số, bước tiếp theo là chọn đúng model theo 5 số đo đó. Xem bài cách chọn gối đỡ ngâm dầu để biết cách chốt model theo trục, cao gối, mã bi, dài gối và rộng chân đế vừa đo được.

Câu hỏi thường gặp

Thay gối đỡ cũ cần đo những gì?

Cần đo đủ 5 con số trên gối cũ: đường kính trục, cao gối, mã vòng bi, dài gối và rộng chân đế. Trục và cao gối giúp chọn đúng cỡ, mã bi giúp chọn đúng model, dài gối và chân đế giúp gối mới lắp vừa bệ máy.

Cùng trục 38 mm thì chọn H-80-6309 hay H-115-6310?

Phải đo cao gối mới phân biệt được. H-80-6309 cao 80 mm, bi 6309, 19,5 kg; H-115-6310 cao 115 mm, bi 6310, 27,5 kg.

Model có 2 cỡ trục thì đo thế nào?

Đo trục thực tế bằng thước kẹp, vì cỡ trục đặt theo trục thực tế của khách. Ví dụ H-140-6312 có trục 48 hoặc 42 mm, GH-140-6314 có trục 55 hoặc 60 mm, GH-180-6316N có trục 65 hoặc 70 mm, LK-250-6312 có trục 55 hoặc 60 mm.

Gối cũ mất tem, mã bi mờ không đọc được thì làm sao?

Vẫn thay được bằng cách đo đủ 5 con số còn lại, ưu tiên trục và cao gối trước. Chụp ảnh cận cảnh vành bi và toàn cảnh gối cũ gửi kèm 5 số đo để kỹ thuật đối chiếu.