Cách chọn gối đỡ ngâm dầu cho quạt và máy bơm

Trả lời ngắn: Muốn chọn đúng gối đỡ ngâm dầu, đo đủ 5 con số trên gối cũ rồi chốt lần lượt từng con số đó: đường kính trục, cao gối, mã vòng bi, dài gối và rộng chân đế, sau đó mới chốt làm mát và hãng bi. Thiếu một số là có thể chọn sai model, vì nhiều model chung một con số mà khác các con số còn lại. Định nghĩa chung xem bài gối đỡ ngâm dầu là gì; toàn bộ 14 model Winston xem tại trang gối đỡ ngâm dầu.

1. 6 bước chọn gối đỡ ngâm dầu — tổng quan

Người mua gối đỡ ngâm dầu gần như luôn thay một gối cũ trên máy đang chạy, nên cách chọn đúng bắt đầu từ chính gối cũ. Sáu bước dưới đây thu hẹp dần từ 14 model xuống còn đúng một model.

Bước 1 — Đo 5 con số trên gối cũ. Bước 2 — Chốt đường kính trục, vì trục sai một cỡ là gối mới không lắp được. Bước 3 — Chốt cao gối, vì cao gối quyết định tim trục của gối mới có thẳng với máy cũ hay không. Bước 4 — Chốt mã vòng bi, số cuối trong tên model. Bước 5 — Chốt dài gối và rộng chân đế, để gối mới lắp vừa chỗ cũ và lỗ bắt khớp bệ máy sẵn có. Bước 6 — Chốt làm mát và hãng bi theo vị trí lắp.

Dòng Winston có 14 model, trục 28–85 mm, cao gối 80–375 mm, vỏ gang, làm mát dầu hoặc nước, chịu nhiệt tới 500°C ở mức dòng, bảo hành 12 tháng.

2. Bước 1 — Đo 5 con số trên gối cũ

Bước 1 là bước quan trọng nhất: mọi bước sau chỉ là chốt lại từng con số đã đo ở bước này. Đo đủ 5 con số thì đối chiếu được ngay với bảng 14 model.

Đo trục bằng thước kẹp tại đoạn trục nằm trong gối, sau khi lau sạch dầu mỡ. Đo cao gối từ mặt đế lên tới tâm trục, không đo cao toàn bộ gối vì còn gồm cả nắp trên. Đọc mã vòng bi trên vành bi sau khi tháo nắp gối và lau sạch dầu. Đo dài gối theo hướng dọc trục, rộng chân đế theo hướng ngang trục, kèm khoảng cách 2 lỗ bắt bu lông. Cách đo chi tiết xem bài cách đo gối đỡ cũ.

Lưu ý: 6 model đặt theo 2 cỡ trục, bắt buộc đo trục thực tế trước khi chốt. H-140-6312 và H-140-6312N có trục 48 hoặc 42 mm; GH-140-6314 có trục 55 hoặc 60 mm; GH-180-6316N có trục 65 hoặc 70 mm; LK-250-22312 và LK-250-6312 có trục 55 hoặc 60 mm. Chữ “hoặc” nghĩa là cỡ trục đặt theo trục thực tế của khách, không phải 2 mã con riêng.

3. Bước 2 và bước 3 — Chốt đường kính trục và cao gối

Trục và cao gối thu hẹp từ 14 model xuống còn 1 hoặc 2 model, nên phải chốt trước và chốt kỹ.

Chốt đường kính trục. Lấy đúng số đo thực tế bằng thước kẹp, ghi kèm đơn vị mm, đối chiếu với dải trục 28–85 mm của toàn dòng. Trục 38 mm có 2 model, trục 55 hoặc 60 mm có 3 model — chỉ biết trục là chưa đủ. Với model 2 cỡ trục, ghi rõ mình đang chốt cỡ nào: trục đo được 60 mm thì chốt cỡ 60 mm trong cặp 55 hoặc 60 mm.

Chốt cao gối. Cao gối là chiều cao từ mặt đế gối tới tâm trục. Cao gối sai thì trục mới lệch tim so với máy cũ, máy chạy rung, vòng bi mau hỏng, dù trục đã đúng.

Ví dụ dễ nhầm nhất toàn dòng: cùng trục 38 mm có 2 model khác cao gối. H-80-6309 có trục 38 mm, cao gối 80 mm, bi 6309, 19,5 kg; H-115-6310 có trục 38 mm, cao gối 115 mm, bi 6310, 27,5 kg. Hai model này nhìn gần như giống nhau, chỉ khác chiều cao.

4. Bước 4 và bước 5 — Chốt mã vòng bi, dài gối và rộng chân đế

Chốt mã vòng bi. Mã bi là số cuối trong tên model, ví dụ 6309 trong H-80-6309 và 22314 trong LK-250-22314. Dòng Winston dùng 2 họ vòng bi: bi rãnh sâu dãy 6300 (6308, 6309, 6310, 6312, 6314, 6316) cho 10 model, và bi tang trống tự lựa dãy 22xxx (22312, 22314, 22316, 22320) cho 4 model họ LK. Cùng cao gối 250 mm có tới 4 model khác mã bi: LK-250-22312 dùng bi 22312, LK-250-22314 dùng bi 22314, LK-250-6312 dùng bi 6312, LK-250-6314 dùng bi 6314.

Chốt dài gối và rộng chân đế. Dài gối đo theo hướng dọc trục: H-140-6312 và H-140-6312N dài 690 mm, nhóm LK-250 dài 1050 mm, LK-280-6316 dài 1140 mm theo bản vẽ Winston. Rộng chân đế đo theo hướng ngang trục, kèm khoảng cách 2 lỗ bắt bu lông: H-140-6312 chân đế 295 mm, H-140-6312N chân đế 300 mm, nhóm LK-250 chân đế 460 mm, LK-280-6316 chân đế 510 mm theo bản vẽ Winston.

5. Bước 6 — Chốt làm mát dầu hay nước và chốt hãng bi

Chốt làm mát: dầu hay nước. Gối đỡ ngâm dầu nghĩa là ổ bi ngâm trong bể dầu, dầu vừa bôi trơn vừa tản nhiệt. Toàn dòng dùng dầu bánh răng hoặc dầu tuabin ISO VG 46–68 tùy vị trí lắp. Vỏ gối dưới 70°C khi chạy là bình thường; nóng hơn thường do thiếu hoặc thừa dầu, lệch tâm hoặc ổ bi hỏng. Vị trí lắp làm việc nóng thì chọn bản giải nhiệt nước, có áo làm mát nước quanh vỏ gối và cổng nước vào ra. Dòng có 3 model giải nhiệt nước: H-140-6312N (trục 48 hoặc 42 mm, cao 140 mm, bi 6312, 48 kg), GH-140-6314 (trục 55 hoặc 60 mm, cao 140 mm, bi 6314, 74 kg) và GH-180-6316N (trục 65 hoặc 70 mm, cao 180 mm, bi 6316, 130 kg). Dòng chịu nhiệt tới 500°C ở mức dòng, đã được kỹ thuật xác nhận.

Chốt hãng bi. Hãng bi lắp sẵn là NSK cho LK-280-6316 và ZWZ cho 13 model còn lại. Khi đặt hàng có thể chọn hãng bi Koyo, C&U hoặc ZWZ — mã bi cố định theo model gối, chỉ hãng bi là tuỳ chọn.

6. Ví dụ chọn theo cao gối và nhiệt độ — khi nào cần kỹ thuật đối chiếu ảnh gối cũ

Ví dụ 1 — Cùng trục 38 mm, chọn khác nhau theo cao gối. Trục quạt 38 mm, gối cũ cao 80 mm thì chọn H-80-6309 (trục 38 mm, cao 80 mm, bi 6309, 19,5 kg). Cũng trục quạt 38 mm đó, gối cũ cao 115 mm thì chọn H-115-6310 (trục 38 mm, cao 115 mm, bi 6310, 27,5 kg).

Ví dụ 2 — Cùng trục 60 mm, chọn khác nhau theo cao gối và nhiệt độ vị trí lắp. Trục máy bơm 60 mm, vị trí lắp nóng, gối cũ cao 140 mm thì chọn gối đỡ ngâm dầu GH-140-6314 (trục 55 hoặc 60 mm, cao 140 mm, bi 6314, 74 kg, giải nhiệt nước). Cũng trục 60 mm đó, gối cũ cao 250 mm thì chọn gối đỡ ngâm dầu LK-250-22314 (trục 60 mm, cao 250 mm, bi 22314, 108 kg, ngâm dầu). Gối trong bài dùng cho quạt công nghiệp và máy bơm.

Khi nào cần kỹ thuật đối chiếu ảnh gối cũ. Cần gửi ảnh gối cũ kèm 5 số đo trong 3 trường hợp: gối cũ mất tem hoặc tem mờ; mã vòng bi mờ không đọc được; đo được 5 số mà vẫn còn 2 model cùng khớp. Chụp 3 góc: toàn cảnh gối trên máy, cận cảnh nắp gối và trục, cận cảnh chân đế và lỗ bắt. Gối có sẵn kho TP.HCM, giao 24–48 giờ tại TP.HCM, giao toàn quốc; lắp đặt tại TP.HCM, Bình Dương, Long An và Đồng Nai.

Câu hỏi thường gặp

Chọn gối đỡ ngâm dầu cần đo những gì?

Cần đo đủ 5 con số trên gối cũ: đường kính trục, cao gối, mã vòng bi, dài gối và rộng chân đế. Đủ 5 số mới chốt đúng model và lắp vừa bệ máy.

Cùng trục 38 mm thì chọn H-80-6309 hay H-115-6310?

Phải đo cao gối mới phân biệt được. H-80-6309 cao 80 mm, bi 6309, 19,5 kg; H-115-6310 cao 115 mm, bi 6310, 27,5 kg.

Vị trí lắp nóng thì chọn gối ngâm dầu hay gối giải nhiệt nước?

Vị trí lắp làm việc nóng thì chọn bản giải nhiệt nước, có áo làm mát nước quanh vỏ gối và cổng nước vào ra. Ví dụ trục 55 hoặc 60 mm, cao 140 mm thì chọn GH-140-6314, bi 6314, 74 kg, giải nhiệt nước.

Gối cũ mất tem, mã bi mờ không đọc được thì chọn thế nào?

Vẫn chọn được bằng cách đo đủ 5 con số, ưu tiên trục và cao gối trước, sau đó đo dài gối và rộng chân đế kèm khoảng cách lỗ bắt. Gửi kèm ảnh gối cũ để kỹ thuật đối chiếu.