Các loại quạt công nghiệp: ly tâm, hướng trục, lò hơi và hút bụi khác nhau thế nào?
Trả lời ngắn: Quạt công nghiệp chia thành 6 nhóm theo nguyên lý và ứng dụng: quạt ly tâm thấp áp, trung áp và cao áp; quạt hướng trục; quạt ly tâm hút bụi; và quạt lò hơi. Điểm khác nhau cốt lõi là đường đi của khí và cột áp: quạt ly tâm đưa khí vào tâm cánh rồi rẽ 90 độ qua vỏ xoắn nên thắng được sức cản của ống dài và lọc bụi, còn quạt hướng trục đẩy khí đi thẳng dọc trục nên cho lưu lượng lớn với cột áp thấp. Toàn dòng DN: 14 model, công suất 0,37–320 kW, lưu lượng 600–120.000 m³/h, cột áp 120–8.000 Pa.
1. Bảng tổng hợp 6 nhóm quạt công nghiệp DN
Dòng DN của Tiến Phát gồm 14 model chia thành 6 nhóm. Toàn bộ quạt công nghiệp trong dòng này đều là quạt hệ thống: nối ống gió, có cột áp tính bằng Pa — khác quạt hút gắn tường chỉ đổi khí trực tiếp qua tường. Khái niệm chung xem bài quạt công nghiệp là gì; bài này đi thẳng vào cách phân biệt 6 nhóm.
| Nhóm | Model | Công suất | Lưu lượng | Cột áp | Ứng dụng chính |
|---|---|---|---|---|---|
| Quạt hướng trục | DN-AI-600, DN-AI-770, DN-AD-770 | 0,75–30 kW (AD-770 cố định 2,2 kW) | 20.000–25.000 m³/h | 120–150 Pa (AI-600 ghi 500–150 Pa, AD-770 ghi 200–150 Pa — nguồn ghi đảo) | Thông gió, ống ngắn |
| Quạt ly tâm thấp áp | DN-LP-250, DN-LP-600 | 0,75–150 kW | 1.000–120.000 m³/h | 600–5.000 Pa | Thông gió, ống ngắn |
| Quạt ly tâm trung áp | DN-HP-800, DN-MP-1000, DN-HP-304 | 0,37–320 kW | 800–120.000 m³/h | 300–6.500 Pa | Ống trung bình, hút bụi nhẹ |
| Quạt ly tâm cao áp | DN-HP-600, DN-HP-1000 | 0,75–185 kW | 600–90.000 m³/h | 1.800–8.000 Pa | Ống dài, qua lọc bụi |
| Quạt ly tâm hút bụi | DN-MP-800, DN-MP-1250 | 0,75–185 kW (MP-1250 cố định 55 kW) | 800–120.000 m³/h (MP-1250: 40.000–55.000 m³/h) | 500–6.500 Pa (MP-1250 ghi 3.000–2.800 Pa — nguồn ghi đảo) | Hút bụi gỗ, kim loại, xi măng |
| Quạt lò hơi | DN-BF-800 | 0,75–150 kW | 1.000–120.000 m³/h | 600–5.000 Pa | Cấp khí, hút khói lò hơi |
Đọc đúng bảng trên cần nhớ ba điểm. Dải cột áp các nhóm chồng lấn nhau: trung áp 300–6.500 Pa bao cả dải thấp áp 600–5.000 Pa, nên phân nhóm theo ứng dụng chứ không phải ranh giới tuyệt đối. Ba con số giữ nguyên văn nguồn vì nguồn ghi đảo: AI-600 ghi 500–150 Pa, AD-770 ghi 200–150 Pa, MP-1250 ghi 3.000–2.800 Pa. Toàn dòng chưa công bố độ ồn, trọng lượng, số cánh, tốc độ quay và cấp IP.
Vật liệu chung là thép SS400; riêng HP-304 dùng thép không rỉ 304 và 316, MP-1000 có tùy chọn SS400 hoặc 304 tùy khảo sát. Động cơ Winston IE2 hoặc TECO, trừ HP-304 chưa công bố động cơ và thương hiệu. Toàn dòng dùng điện áp 380V/50Hz, bảo hành 12 tháng.
2. Quạt ly tâm: vỏ xoắn, khí rẽ 90 độ, cột áp cao
Quạt ly tâm nhận khí vào tâm cánh quạt rồi vỏ xoắn đổi hướng dòng khí 90 độ để đẩy ra ống gió. Chính cú rẽ này tạo ra cột áp cao để thắng sức cản của hệ thống. Dòng DN phân quạt ly tâm theo cột áp thành 3 dải: thấp áp 600–5.000 Pa gồm LP-250 và LP-600; trung áp 300–6.500 Pa gồm HP-800, MP-1000 và HP-304; cao áp 1.800–8.000 Pa gồm HP-600 và HP-1000. Hai model hút bụi MP-800 và MP-1250 cũng là quạt ly tâm (xem mục 4).
Dùng quạt ly tâm khi hệ thống có sức cản lớn: ống gió dài, nhiều co, qua lọc bụi hoặc cyclone. Nếu chỉ cần đổi khí qua ống ngắn, quạt ly tâm là lựa chọn thừa — xem mục 3.
Ví dụ ở dải cao áp, quạt ly tâm cao áp DN-HP-1000 có công suất 0,75–185 kW, lưu lượng 600–90.000 m³/h, cột áp 1.800–8.000 Pa — cao nhất dòng — truyền động gián tiếp qua dây curoa. Ở dải trung áp, HP-800 có dải công suất rộng nhất dòng, 0,75–320 kW; MP-1000 có công suất nhỏ nhất dòng, 0,37 kW.
Về truyền động: LP-600, HP-800 và HP-600 truyền động trực tiếp; LP-250, MP-1000, HP-1000 và MP-800 gián tiếp qua dây curoa; HP-304 tùy cấu hình; MP-1250 chưa xác định, kỹ thuật xác nhận khi khảo sát.
3. Quạt hướng trục: khí đi thẳng, lưu lượng lớn, cột áp thấp
Quạt hướng trục đẩy khí đi song song với trục quạt: khí vào và khí ra cùng một đường thẳng, không rẽ hướng, nên cho lưu lượng lớn với cột áp thấp. AI-600 và AI-770 có công suất 0,75–30 kW, lưu lượng 20.000–25.000 m³/h; AD-770 có công suất cố định 2,2 kW với cùng dải lưu lượng. Cột áp AI-770 là 120–150 Pa; AI-600 ghi 500–150 Pa và AD-770 ghi 200–150 Pa, cả hai đều là nguồn ghi đảo.
Dùng quạt hướng trục khi đường ống ngắn, ít co, không qua lọc bụi: thông gió hệ thống, cấp khí tươi, hút khí nóng chung. Khi ống dài hoặc phải qua lọc bụi, cột áp thấp của nhóm này không đủ thắng sức cản — lúc đó cần quạt ly tâm ở mục 2. Bài “Quạt hút hướng trục và quạt ly tâm khác nhau thế nào?” phân biệt kỹ hai nguyên lý này.
AI-600 và AI-770 dễ nhầm: cùng công suất và lưu lượng, chỉ khác truyền động và cột áp — AI-600 trực tiếp, AI-770 gián tiếp qua dây curoa. AD-770 dùng động cơ phòng chống cháy nổ IE3, gián tiếp qua dây curoa, dành cho vị trí lắp thuộc diện yêu cầu phòng nổ; cấp phòng nổ cụ thể chưa công bố, kỹ thuật xác nhận khi khảo sát.
4. Quạt hút bụi: bụi gỗ, kim loại, xi măng qua hệ cyclone và lọc
Hút bụi tập trung khác thông gió chung ở một điểm: bụi không thổi thẳng ra ngoài mà phải gom qua ống, tách ở cyclone hoặc giữ lại ở lọc, rồi mới qua quạt. Quạt đặt cuối hệ phải thắng sức cản của cả đường ống gom lẫn cyclone và lọc, nên nhóm này dùng quạt ly tâm. Bài riêng về quạt hút bụi công nghiệp sẽ phân tích sâu cách chọn theo từng loại bụi.
Ba loại bụi thường gặp cần phân biệt. Bụi gỗ nhẹ, ở xưởng mộc, cần lưu lượng lớn để gom kịp tại đầu hút. Bụi kim loại nặng, mài mòn, ở xưởng cơ khí, cần lưu lượng đủ mạnh để hạt nặng không lắng lại trong ống. Bụi xi măng mịn, ở trạm trộn, cần lọc giữ lại hạt mịn trước khi khí qua quạt. Bụi dễ cháy là trường hợp riêng, thuộc chủ đề quạt phòng nổ — không tự chọn quạt thường cho khu vực có bụi dễ cháy.
Nhóm hút bụi có 2 model. quạt ly tâm hút bụi DN-MP-800 có công suất 0,75–185 kW, lưu lượng 800–120.000 m³/h, cột áp 500–6.500 Pa, truyền động gián tiếp qua dây curoa. DN-MP-1250 có công suất cố định 55 kW, lưu lượng 40.000–55.000 m³/h; áp suất nguồn ghi đảo 3.000–2.800 Pa và kiểu truyền động chưa xác định — kỹ thuật xác nhận khi khảo sát.
5. Quạt lò hơi: cấp khí vào lò và hút khói ra
Quạt lò hơi làm hai việc trong cùng một hệ lò: cấp khí tươi vào lò để duy trì cháy và hút khói ra khỏi lò để dẫn qua hệ xử lý. Vì vậy quạt lò hơi dùng truyền động gián tiếp qua dây curoa hoặc gối đỡ ngâm dầu, để motor tách khỏi luồng khí đi qua quạt.
quạt hút lò hơi DN-BF-800 có công suất 0,75–150 kW, lưu lượng 1.000–120.000 m³/h, cột áp 600–5.000 Pa, điện áp 380V/50Hz, vật liệu thép SS400, động cơ Winston IE2 hoặc TECO, bảo hành 12 tháng.
Nhiệt độ khói là thông số người đọc hay hỏi nhất, và cũng là thông số chưa công bố: dòng DN không công bố nhiệt độ khói cho quạt lò hơi, nên bài này không nêu bất kỳ con số độ C nào. Nhiệt độ thực tế phụ thuộc vào từng lò, kỹ thuật xác nhận khi khảo sát.
6. Bảng quyết định nhanh: tình huống nào dùng nhóm quạt nào
Bảng dưới đây chỉ gợi ý nhóm phù hợp theo tình huống, dựa trên dải đã công bố. Bảng không chốt model: chốt cỡ sau khi kỹ thuật khảo sát thực tế.
| Tình huống | Nhóm phù hợp | Dải ví dụ |
|---|---|---|
| Thông gió, ống ngắn, ít co | Quạt hướng trục | 20.000–25.000 m³/h; 120–150 Pa |
| Thông gió, ống trung bình | Quạt ly tâm thấp áp | 1.000–120.000 m³/h; 600–5.000 Pa |
| Ống dài, nhiều co, qua lọc bụi | Quạt ly tâm cao áp | 600–90.000 m³/h; 1.800–8.000 Pa |
| Hút bụi gỗ, kim loại, xi măng | Quạt ly tâm hút bụi | 800–120.000 m³/h; 500–6.500 Pa |
| Cấp khí vào lò, hút khói ra | Quạt lò hơi | 1.000–120.000 m³/h; 600–5.000 Pa |
| Ẩm, hơi muối, hóa chất nhẹ | Quạt ly tâm trung áp inox 304 | 800–55.000 m³/h; 300–6.500 Pa |
| Vị trí yêu cầu phòng nổ | Quạt hướng trục phòng nổ | 20.000–25.000 m³/h; 2,2 kW cố định |
Nên chọn quạt ly tâm hay quạt hướng trục? Nhìn vào sức cản hệ thống: ống dài, nhiều co hoặc qua lọc bụi thì chọn quạt ly tâm; ống ngắn, cần lưu lượng lớn thì chọn quạt hướng trục.
Quạt thông gió hệ thống có dùng để hút bụi được không? Không nên: hệ hút bụi có thêm cyclone và lọc, sức cản lớn hơn nhiều so với ống gió thông thường, nên quạt thông gió không đủ cột áp sẽ gần như không hút được bụi tại đầu hút.
Vì sao hai quạt cùng lưu lượng mà cột áp khác nhau? Vì cột áp do thiết kế vỏ và cánh quyết định, không do lưu lượng quyết định. Chọn quạt theo cột áp hệ thống cần, không theo lưu lượng một mình; dải cột áp từng nhóm có trong bảng ở mục 1.
Chọn đúng nhóm trước, chốt cỡ sau: đối chiếu dải lưu lượng và cột áp trong bảng mục 1, rồi để kỹ thuật khảo sát hệ thống thực tế trước khi chốt.
