Cách chọn quạt hút công nghiệp cho nhà xưởng: 7 bước từ mục đích đến đúng model
Trả lời ngắn: Cách chọn quạt hút công nghiệp cho nhà xưởng gồm 7 bước: xác định mục đích hút, đo thể tích không gian, tính tổng lưu lượng cần thiết, chọn nhóm quạt theo tình huống, chọn cỡ trong nhóm, kiểm tra điện áp và vị trí lắp. Hai bước quyết định là bước 3 và bước 4. Bài này hướng dẫn trọn 7 bước theo số liệu đã công bố của dòng quạt hút công nghiệp Tiến Phát — 20 model, lưu lượng 8.000–45.000 m³/h, công suất 0,18–1,5 kW.
1. Bước 1–2: Xác định mục đích hút và đo thể tích không gian
Chọn quạt hút công nghiệp thế nào cho đúng? Bắt đầu từ mục đích. Bốn mục đích thường gặp: thông gió chung — đưa khí tù ra, kéo khí tươi vào; hút khí nóng — xả lớp khí nóng tích tụ trên cao; hút khói bụi — gom khói hàn, bụi cắt mài, hơi hóa chất; chuồng trại — thông gió cho vật nuôi, nơi hơi ẩm và khí amoniac luôn hiện diện. Mục đích quyết định nhóm quạt và vật liệu — chi tiết ở bước 4.
Sau mục đích là đo thể tích: dài × rộng × cao, tính bằng mét khối. Chọn quạt hút theo diện tích nhà xưởng mà bỏ qua chiều cao là sai: hai xưởng cùng diện tích nhưng cao 4 m và cao 8 m thì thể tích chênh nhau gấp đôi.
2. Bước 3: Tính tổng lưu lượng cần thiết
Tổng lưu lượng tính theo công thức Q (m³/h) = thể tích (m³) × ACH — số lần trao đổi không khí mỗi giờ. Bảng ACH theo từng loại xưởng nằm trong bài tính lưu lượng quạt hút cho nhà xưởng.
Có tổng lưu lượng rồi, chia cho lưu lượng của từng quạt để ra số quạt, làm tròn lên. Đây là ước tính để lập phương án — chốt sau khảo sát. Lưu ý: chỉ dùng bảng ACH trong bài của Tiến Phát; hệ số của hãng khác sẽ cho tổng lưu lượng sai ngay từ đầu.
3. Bước 4: Chọn nhóm quạt theo tình huống
Dòng quạt hút của Tiến Phát có 4 nhóm — bảng dưới đây tóm tắt số liệu đã công bố.
| Nhóm | Lưu lượng | Vật liệu | Độ ồn | Khi nào dùng |
|---|---|---|---|---|
| Vuông | 10.000–45.000 m³/h | Khung thép mạ kẽm, cánh inox | ≤60–70 dB theo cỡ | Thông gió chung, lựa chọn mặc định |
| Composite | 8.000–44.000 m³/h | Vỏ sợi thủy tinh chống cháy FRP | 60–70 dB | Ẩm, hơi muối, hơi hóa chất, chuồng trại |
| Mái | 30.000–40.000 m³/h | Vỏ FRP, cánh SMC 6 lưỡi | ≤50 dB, êm nhất | Hút khí nóng dưới mái |
| Chuồng trại | 25.600–39.000 m³/h | Vỏ nhựa, cánh thép không rỉ | 65 dB | Chuồng trại, lắp tường hoặc treo |
Quạt vuông là nhóm phổ biến nhất: 9 model WS-400 tới WS-1380, 10.000–45.000 m³/h; từ WS-400 tới WS-700 truyền động trực tiếp 1.400 vòng/phút, từ WS-800 trở lên truyền động gián tiếp qua dây đai, tốc độ cánh chỉ 427–616 vòng/phút — ảnh hưởng tới bảo trì dây đai. Quạt composite có vỏ FRP chống gỉ sét trong môi trường ẩm, hơi muối và hơi hóa chất: 6 model, 8.000–44.000 m³/h, độ ồn dạng khoảng 60–70 dB; ví dụ quạt hút composite 1060 đạt 28.000 m³/h, công suất 0,55 kW; chỉ WS-1060 và WS-1260 công bố motor IP55, còn WS-850 chưa công bố điện áp. Quạt mái lắp thẳng đứng trên mái, hút khí nóng dưới mái: TPM-1060 và TPM-1460, 30.000 và 40.000 m³/h, độ ồn ≤50 dB, bảo hành 18 tháng. Quạt chuồng trại có vỏ nhựa, cánh thép không rỉ, 4 cánh ở WSF-1000/1100, 5 cánh ở WSF-1200, độ ồn 65 dB; điện áp và trọng lượng cả 3 model chưa công bố.
Khi nào cần quạt ly tâm thay vì hướng trục? Toàn bộ 20 model trong danh mục đều là quạt hướng trục: lưu lượng lớn, phù hợp thông gió trực tiếp qua tường hoặc mái, ống ngắn. Hệ thống có ống gió dài, nhiều co hoặc qua lọc bụi thì quạt hướng trục khó đẩy đủ gió — đó là trường hợp cần quạt ly tâm. Nguyên tắc: ống càng dài, càng nhiều co thì càng cần áp cao; mức áp cụ thể do kỹ thuật tính. Quạt hút Tiến Phát chưa công bố cột áp, đừng lấy số áp của hãng khác gán cho quạt Winston.
4. Bước 5: Chọn cỡ trong nhóm
Chọn quạt hút theo lưu lượng là đối chiếu tổng lưu lượng đã tính ở bước 3 với bảng 20 model dưới đây.
| Nhóm | Model | Lưu lượng | Công suất |
|---|---|---|---|
| Vuông | WS-400 | 10.000 m³/h | 180 W |
| WS-500 | 11.000 m³/h | 250 W | |
| WS-600 | 16.000 m³/h | 370 W | |
| WS-700 | 17.000 m³/h | 370 W | |
| WS-800 | 18.000 m³/h | 370 W | |
| WS-900 | 28.000 m³/h | 550 W | |
| WS-1100 | 35.000 m³/h | 750 W | |
| WS-1220 | 40.000 m³/h | 750 W | |
| WS-1380 | 45.000 m³/h | 1.100 W | |
| Composite | WS-560 | 8.000 m³/h | 0,37 kW |
| WS-660 | 10.000 m³/h | 0,37 kW | |
| WS-850 | 13.000 m³/h | 0,55 kW | |
| WS-1060 | 28.000 m³/h | 0,55 kW | |
| WS-1260 | 40.000 m³/h | 1,1 kW | |
| WS-1460 | 44.000 m³/h | 1,1 kW | |
| Mái | TPM-1060 | 30.000 m³/h | 0,75 kW |
| TPM-1460 | 40.000 m³/h | 1,5 kW | |
| Chuồng trại | WSF-1000 | 25.600 m³/h | 400 W |
| WSF-1100 | 35.000 m³/h | 550 W | |
| WSF-1200 | 39.000 m³/h | 750 W |
Ví dụ 1 — xưởng nhỏ cần 34.000 m³/h (ước tính). Phương án A: 2 chiếc quạt hút vuông 700×700 — 2 × 17.000 = 34.000 m³/h, tổng công suất 2 × 370 W = 740 W. Phương án B: 1 chiếc WS-1100 — 35.000 m³/h, công suất 750 W. Hai phương án ngang nhau; phương án A chia gió ra hai vị trí, phương án B chỉ cần một ô chờ và một đường điện.
Ví dụ 2 — xưởng lớn cần 80.000 m³/h (ước tính). Phương án A: 2 chiếc WS-1220 — 2 × 40.000 = 80.000 m³/h, tổng công suất 2 × 750 W = 1.500 W. Phương án B: 2 chiếc WS-1260 composite — 2 × 40.000 = 80.000 m³/h, tổng công suất 2 × 1,1 kW = 2,2 kW. Phương án A hợp với xưởng khô ráo; phương án B hợp khi xưởng ẩm, có hơi hóa chất hoặc gần biển, vì vỏ FRP chống ăn mòn tốt hơn. Cả hai ví dụ là ước tính — chốt sau khảo sát thực tế.
5. Bước 6–7: Kiểm tra điện áp, vị trí lắp và ô chờ
Điện áp. Quy tắc chung theo trang danh mục: công suất nhỏ có thể dùng 220V; từ 0,55 kW trở lên thường dùng 380V 3 pha. Kiểm tra nguồn điện thực tế tại xưởng trước khi chốt — có đủ 3 pha không, dây dẫn và aptomat có chịu được tổng công suất không. Riêng WS-850 và 3 model chuồng trại WSF chưa công bố điện áp, hỏi kỹ thuật trước khi chốt.
Vị trí lắp. Quạt hút đặt đối diện cửa lấy gió để luồng gió đi qua toàn bộ xưởng; đặt cùng phía thì gió chỉ quẩn quanh gần quạt. Kiểm tra kết cấu tường hoặc mái có chịu được trọng lượng quạt và rung động không. Các model vuông từ WS-900 trở lên và 3 model chuồng trại chưa công bố trọng lượng — kỹ thuật xác nhận trước khi gia cố.
Ô chờ. Làm ô chờ đúng kích thước khung của model đã chọn, trước khi giao quạt — ví dụ quạt vuông 700×700 cần ô chờ 700×700 mm. Ô nhỏ hơn thì không lắp được, ô lớn hơn thì phải chèn vá. Với quạt mái còn cần đế mái, mũ che mưa và chống thấm.
Đấu điện và làm việc trên cao hay trên mái phải do người có chuyên môn thực hiện.
6. Khi nào cần kỹ thuật khảo sát lại
Bảy bước trên giúp bạn lập phương án tới mức chọn được nhóm và cỡ quạt. Nhưng có những trường hợp phải để kỹ thuật khảo sát trước khi chốt.
Thay quạt cũ. Đây là trường hợp cần khảo sát nhiều nhất. Gửi kỹ thuật ảnh chụp tem trên quạt cũ — tem ghi model, lưu lượng, công suất và điện áp — kèm kích thước khung và ảnh vị trí lắp. Quạt cũ mất tem hoặc tem mờ thì lấy kích thước khung và lưu lượng ước tính theo thể tích xưởng làm căn cứ thay thế. Ô chờ cũ có vừa model mới không, khung đỡ cũ còn chắc không, nguồn điện cũ có đủ không — chỉ trả lời được khi kỹ thuật xem tận nơi hoặc xem đủ ảnh và số đo.
Hệ thống có ống gió, lọc bụi hoặc hút khói tập trung. Những hệ này cần tính áp theo đúng đường ống thực tế — kỹ thuật cần biết chiều dài ống, số co, loại lọc mới kết luận được dùng quạt hướng trục hay ly tâm.
Lắp trên mái, vị trí đặc biệt, môi trường ăn mòn mạnh. Mái tôn cũ, mái yếu hay vị trí cao khó tiếp cận đều cần khảo sát kết cấu trước — TPM-1060 nặng 48 kg, TPM-1460 nặng 70 kg, nhưng khả năng chịu tải của mái thì mỗi công trình mỗi khác. Xưởng nhuộm, xi mạ, thủy sản, chuồng trại hay gần biển cũng vậy: kỹ thuật xem trực tiếp mức độ ăn mòn để tư vấn vỏ FRP hay khung thép.
Câu hỏi thường gặp. Chọn quạt theo diện tích hay thể tích? Theo thể tích. Quạt hút có làm mát không? Không — quạt hút chỉ đẩy khí nóng, bụi và khí tù ra ngoài và kéo khí tươi vào. Có cần làm ô chờ trước khi giao quạt không? Có — làm theo đúng kích thước khung của model đã chọn.
Kinh nghiệm chọn quạt hút công nghiệp gói gọn trong 7 bước: mục đích trước, thể tích và lưu lượng sau, rồi mới tới nhóm, cỡ, điện áp và vị trí lắp. Nếu chưa rõ quạt hút khác quạt làm mát và quạt trần ở điểm nào, đọc bài quạt hút công nghiệp là gì rồi quay lại đây lập phương án cho xưởng của bạn.
