Máy bơm hỏa tiễn cho giếng khoan: chọn 4SD hay 4SKM theo đường kính giếng?
Trả lời ngắn: Máy bơm hỏa tiễn là máy bơm thả chìm xuống giếng khoan để đẩy nước từ sâu dưới đất lên mặt đất, khác với bơm đặt cạn hút nước từ trên miệng giếng. Trong dòng Wilson của Tiến Phát có hai model: 4SD cho giếng đường kính 90 mm, lưu lượng tới 18 m³/h, cột áp tới 120 m, công suất 0,7–2,2 kW; 4SKM cho giếng đường kính 100 mm, lưu lượng 2,4 m³/h, cột áp 15–115 m, công suất 1 pha chưa công bố. Cả hai đều đạt chuẩn chống nước IP68, theo tiêu chuẩn NEMA và chịu được nhiệt độ nước tối đa 40°C. Chọn 4SD hay 4SKM trước hết theo đường kính giếng, sau đó đối chiếu lưu lượng và cột áp cần. Toàn bộ dòng máy bơm nước bảo hành 12 tháng, chưa công bố giá.
1. Máy bơm hỏa tiễn là gì
Máy bơm hỏa tiễn là máy bơm chìm giếng khoan, thả chìm hoàn toàn xuống nước trong giếng để đẩy nước lên mặt đất thay vì hút nước từ trên miệng giếng. Vì bơm nằm dưới nước nên không bị giới hạn độ sâu hút như bơm đặt cạn, bơm đặt cạn hút sâu tối đa khoảng 9 m. Hỏa tiễn dùng cho giếng sâu, nơi bơm đặt cạn không hút tới được.
Thân bơm hỏa tiễn dài và có đường kính nhỏ để lọt xuống ống giếng khoan, động cơ nằm chìm cùng thân bơm, cáp điện và ống đẩy đi kèm từ bơm lên tới mặt đất. Bơm làm việc ngập hoàn toàn trong nước trong giếng, đầu hút nằm dưới mực nước và đầu đẩy nối với ống đẩy dẫn nước lên bồn chứa hoặc hệ thống cấp nước trong nhà.
Khi nào cần hỏa tiễn: giếng khoan sâu, cần nước sinh hoạt hoặc tưới tiêu từ giếng, bơm đặt cạn không hút tới. Khi nào không cần: giếng nông dưới 9 m dùng bơm JET đặt cạn là đủ, trường hợp này nói rõ ở mục 4. Nước máy có sẵn áp lực thì dùng bơm tăng áp, không dùng hỏa tiễn.
2. Chọn 4SD hay 4SKM theo đường kính giếng
Đường kính giếng là tiêu chí đầu tiên khi chọn bơm hỏa tiễn. Giếng đường kính 90 mm dùng 4SD, giếng đường kính 100 mm dùng 4SKM. Đo đường kính trong của ống giếng trước khi chọn, bơm phải lọt được xuống giếng và còn khe hở để nước lưu thông quanh thân bơm. Chọn sai đường kính thì bơm không xuống được giếng hoặc kẹt giữa giếng.
| Model | Đường kính giếng | Lưu lượng | Cột áp | Công suất | Chống nước |
|---|---|---|---|---|---|
| 4SD | 90 mm | tới 18 m³/h | tới 120 m | 0,7–2,2 kW (1 pha) | IP68 |
| 4SKM | 100 mm | 2,4 m³/h | 15–115 m | 1 pha chưa công bố | IP68 |
Model máy bơm hỏa tiễn Wilson 4SD cho lưu lượng và cột áp lớn hơn 4SKM, dùng khi cần nhiều nước hoặc đẩy cao hơn. Model máy bơm hỏa tiễn Wilson 4SKM cho 2,4 m³/h và cột áp 15–115 m, dùng cho giếng 100 mm với nhu cầu vừa phải. Với 4SD chỉ ghi tới 18 m³/h và tới 120 m, không ghép các dải cột áp với từng mức lưu lượng vì không có bảng ghép đúng.
Công suất 1 pha của 4SKM chưa được công bố, không suy từ 4SD. Khi cần biết công suất để tính điện và dây dẫn, gửi thông số giếng để kỹ thuật xác nhận trước khi chốt model. Cả hai model đều nằm trong danh mục máy bơm hỏa tiễn của Tiến Phát.
3. IP68, NEMA và giới hạn nhiệt độ 40°C
Cả hai model đều đạt chuẩn chống nước IP68, nghĩa là bơm làm việc ngập hoàn toàn trong nước. Chuẩn IP68 là mức chống nước cao trong thang IP dùng cho thiết bị điện, chi tiết về thang IP đã có trong bài cấp bảo vệ IP là gì, bài này chỉ ghi mức IP của hai model và link về đó thay vì dạy lại.
Hai model đều theo tiêu chuẩn NEMA, tiêu chuẩn này quy định kích thước và cách lắp đặt của động cơ để bơm lắp vừa ống giếng theo đúng đường kính đã công bố. Nhờ có tiêu chuẩn chung mà đường kính giếng 90 mm và 100 mm khớp với hai model 4SD và 4SKM, không phải đo lại từng chi tiết khi chọn.
Nhiệt độ nước tối đa là 40°C cho cả hai model. Nước giếng khoan thông thường nằm dưới mức này, nhưng nước nóng hoặc nước có nhiệt độ cao thì không dùng hai model này. Nhiệt độ là giới hạn làm việc của bơm, vượt quá giới hạn có thể làm giảm tuổi thọ bơm, vì vậy đo nhiệt độ nước giếng trước khi chốt model nếu giếng có dấu hiệu nước ấm.
4. Khi nào dùng bơm đặt cạn thay vì hỏa tiễn
Giếng nông dưới 9 m thì bơm đặt cạn là đủ, không cần thả hỏa tiễn xuống giếng. Dòng JET hút sâu 9 m, trong đó JET-1500 cho 90 lít/phút và đẩy cao 58 m. Bơm đặt cạn dễ lắp đặt, dễ bảo trì và dễ kiểm tra hơn bơm thả chìm, vì toàn bộ bơm nằm trên mặt đất, hỏng đâu sửa đó mà không phải kéo bơm từ dưới giếng lên.
Bể ngầm hoặc bồn chứa cũng dùng bơm đặt cạn, không dùng hỏa tiễn. Hỏa tiễn chỉ dùng cho giếng khoan sâu, nơi bơm đặt cạn không hút tới được. Dùng hỏa tiễn cho giếng nông là thừa chi phí và khó bảo trì hơn, trong khi bơm đặt cạn đã đáp ứng đủ lưu lượng và cột áp cần.
Nước máy có sẵn áp lực thì dùng bơm tăng áp, không dùng hỏa tiễn hay bơm đẩy cao. Ba nguồn nước thì ba loại bơm: nước máy dùng bơm tăng áp, bể ngầm và giếng nông dùng bơm đặt cạn, giếng khoan sâu dùng bơm hỏa tiễn. Chọn theo nguồn nước trước, theo cột áp và lưu lượng sau. Bảng so sánh các loại bơm đã có trong bài các loại máy bơm nước.
5. Lắp đặt và thả chìm: cáp, ống đẩy và mực nước
Thả chìm bằng dây cáp chắc chắn, không thả bằng dây điện hay ống đẩy. Cáp chịu toàn bộ trọng lượng của bơm, ống đẩy chỉ dẫn nước lên. Kiểm tra cáp và mối nối trước khi thả, cáp đứt giữa giếng là sự cố khó xử lý nhất khi lắp hỏa tiễn, vì phải có dụng cụ chuyên dùng mới vớt được bơm lên.
Ống đẩy nối từ đầu ra của bơm lên tới mặt đất, chọn cỡ ống khớp với họng đẩy của bơm. Ống quá nhỏ làm tăng tổn thất và giảm lưu lượng thực tế, ống quá lớn thì nặng và khó thả. Đo chiều sâu từ mặt đất tới mực nước trong giếng để biết chiều dài cáp và ống cần chuẩn bị, cáp và ống phải đủ dài tới vị trí đặt bơm.
Mực nước trong giếng phải luôn ngập bơm khi làm việc. Bơm chạy khô khi mực nước tụt dưới đầu hút sẽ nhanh hỏng, vì vậy cần biết mực nước tĩnh và mực nước khi bơm đang chạy, hai mực nước này khác nhau vì bơm đang chạy làm mực nước trong giếng hạ xuống. Độ sâu giếng tối đa chưa được công bố, bài này chỉ ghi cột áp và đường kính giếng đã công bố, không ghi độ sâu giếng.
6. Câu hỏi thường gặp
Năm câu hỏi dưới đây là những câu thường gặp nhất về máy bơm hỏa tiễn cho giếng khoan, gom từ các mục trên. Nếu câu trả lời chưa khớp với trường hợp của mình, quay lại mục tương ứng để đối chiếu con số trước khi chốt model.
Giếng 90 mm dùng model nào, giếng 100 mm dùng model nào? Giếng đường kính 90 mm dùng 4SD, giếng đường kính 100 mm dùng 4SKM. Đo đường kính trong của ống giếng trước khi chọn.
4SD đẩy cao tối đa bao nhiêu? 4SD cho lưu lượng tới 18 m³/h và cột áp tới 120 m, công suất 0,7–2,2 kW. Chỉ ghi hai con số tới này, không ghép các dải cột áp với từng mức lưu lượng vì không có bảng ghép đúng.
Hỏa tiễn có dùng cho giếng nông được không? Được nhưng không cần thiết, giếng nông dưới 9 m dùng bơm JET đặt cạn là đủ, JET-1500 cho 90 lít/phút và đẩy cao 58 m. Bơm đặt cạn cũng dễ bảo trì hơn vì toàn bộ bơm nằm trên mặt đất.
IP68 nghĩa là gì? IP68 là mức chống nước cao trong thang IP, nghĩa là bơm làm việc ngập hoàn toàn trong nước. Chi tiết về thang IP xem bài cấp bảo vệ IP là gì.
Công suất 4SKM là bao nhiêu? Công suất 1 pha của 4SKM chưa được công bố, không suy từ 4SD. Cần biết công suất để tính điện thì gửi thông số giếng để kỹ thuật xác nhận.
Tóm lại, chọn hỏa tiễn theo đường kính giếng trước, rồi đối chiếu lưu lượng và cột áp cần, sau đó kiểm tra IP68, NEMA và nhiệt độ nước trước khi thả chìm.
